Życie i zdrowie człowieka jako przedmiot ochrony przy przestępstwie narażenia na niebezpieczeństwo z art. 160 k.k.

Kodeks karny (dalej: KK) zawiera regulacje, które umożliwiają pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osobę, która dopuściła się popełnienia przestępstwa. Odnosi się to również do lekarzy, którzy mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej w związku z wykonywanym przez nich zawodem. W sposób pośredni umożliwia to art. 2 KK, który stanowi, iż odpowiedzialności karnej za przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie podlega ten tylko, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi. W przypadku lekarzy związane jest to z tym, iż na tle innych osób mają oni szczególny stosunek do dóbr chronionych normą prawną, jakimi są zdrowie i życie.

Polskie  prawo nie normuje szczególnej odpowiedzialności karnej lekarza za  narażenie na niebezpieczeństwo, ponieważ nie ma żadnego przepisu, który odnosiłby się wyłącznie do osoby lekarza. Z uwagi na to, w stosunku do lekarza (gwaranta) stosuje się przepisy ogólne m.in. art. 160 KK, które umożliwiają pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za narażenie na niebezpieczeństwo. Więcej na temat osoby lekarza w artykule: Sprawca przestępstwa narażenia pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia z art. 160 Kodeksu karnego.

Przedmiotem niniejszego artykułu jest przedstawienie przedmiotu przestępstwa uregulowanego w art. 16o KK.

Z regulacji art. 160 KK wynika, iż:

  • 1. Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

  • 2. Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

  • 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

  • 4. Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.

  • 5. Ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Przedmiotem ochrony przy przestępstwie uregulowanym w art. 160 KK jest życie i zdrowie człowieka. Dobro w postaci życia i zdrowia, jest skorelowane z człowiekiem jako osobą. Ochrona życia człowieka jest już zapewniona na poziomie konstytucyjnym.

Art. 38 Konstytucji RP stanowi, iż  Rzeczypospolita Polska zapewnia każdemu prawną ochronę życia. Wynika z tego, iż prawo do życia jest podstawowym i przyrodzonym prawem każdej jednostki. Zgodnie z poglądem polskiej doktryny ochrona życia obejmuje każdego człowieka niezależnie od fazy rozwoju, a zatem dotyczy dzieci, dorosłych i osób starszych, a także tzw. życia nienarodzonego. W tym miejscu należy wskazać, iż ochronie podlega życie każdego człowieka bez względu na jego osobiste cechy i wartości. Każda z tych osób ma takie samo prawo do ochrony swojego życia, które jest podstawowym przymiotem każdego człowieka. Życie jest niezbędnym warunkiem każdego człowieka do korzystania przez niego z przysługujących mu praw i wolności. Można powiedzieć, iż obowiązuje zasada równości ochrony życia każdego człowieka.  Innymi słowy, lekarz ma taki sam obowiązek ratowania życia każdego człowieka, zarówno życia dziecka, jak również osoby starszej.

Art. 68 Konstytucji RP zapewnia ochronę zdrowia człowieka. Zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Wynika z tego, iż zdrowie człowieka na walor wartości konstytucyjnej. Nad pojęciem zdrowia człowieka pochylił się Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 28 maja 1997 r., w sprawie o sygn. akt K 26/96 i uznał, iż „gwarancje prawidłowego rozwoju, a także uzyskania i zachowania normalnej kondycji psychofizycznej, właściwej dla danego wieku rozwojowego (etapu życia). Bez względu na to, jak wiele czynników uzna się za istotne z punktu widzenia owej kondycji, nie ulega wątpliwości, iż obejmuje ona pewien optymalny, z punktu widzenia procesów życiowych, stan organizmu danej osoby, zarówno w aspekcie funkcji fizjologicznych, jak i psychicznych. Stan taki można utożsamić z pojęciem zdrowia psychofizycznego.

Z uwagi na to, iż są to najwyższe dobra człowieka podlegają ochronie prawnej. Kodeks karny w art. 160 sankcjonuje bezprawny zamach na życie i zdrowie ludzkie, i powoduje, iż osoba która dopuściła się tego zamachu zostanie pociągnięta do odpowiedzialności karnej. Sankcja jest kierowana również do lekarza, gdyż pacjent decydując się na leczenie powierza mu swoje życie i zdrowie.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Szewczyk 

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. + 48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Życie i zdrowie człowieka jako przedmiot ochrony przy przestępstwie narażenia na niebezpieczeństwo z art. 160 k.k.

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


8 − cztery =