Wymogi formalne subsydiarnego aktu oskarżenia

Coraz częściej pokrzywdzeni przestępstwem chcą czynnie uczestniczyć w procesie karnym. Instytucja, która gwarantuje im włączenie się do postępowania sądowego w roli oskarżyciela to subsydiarny akt oskarżenia. Więcej informacji na temat subsydiarnego aktu oskarżenia można znaleźć w artykule: Kiedy pokrzywdzony może złożyć do Sądu subsydiarny akt oskarżenia?

Jak jednak powinien wyglądać subsydiarny akt oskarżenia?

Akt oskarżenia oskarżyciela subsydiarnego musi spełniać takie same rygory jak akt oskarżenia wniesiony przez prokuratora. Dodatkowo subsydiarny akt oskarżenia jest objęty przymusem adwokackim. Zgodnie bowiem z treścią artykułu 55 § 2 k.p.k.:Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez pełnomocnika, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 k.p.k. i art. 333 k.p.k.”. Oznacza to, że akt oskarżenia oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego musi być sporządzony i podpisany przez pełnomocnika, a niespełnienie tego wymogu, będzie skutkować jego odrzuceniem.

Struktura subsydiarnego aktu oskarżenia

Akt oskarżenia jako skarga uprawnionego oskarżyciela, musi spełniać pewne ściśle określone wymogi. W orzecznictwie wypowiedziano trafny pogląd, że „..skarga uprawnionego oskarżyciela zawierająca oświadczenie jego woli o sądowe rozpoznanie sprawy, musi mieć formę relewantną do tej treści. Musi być wyrażona na tyle poprawnie, by sąd nie miał wątpliwości co do treści i zakresu skargi. Precyzyjne sporządzenie konkluzji ma o tyle istotne znaczenie, że zakreśla ona przedmiotowe granice oskarżenia, natomiast treść uzasadnienia musi zawierać argumenty przemawiające za oskarżeniem, a ściślej – uzasadniać każdy element konkluzji…”.

Z treści art. 332 i 333 k.p.k. wynika, że obligatoryjnymi elementami aktu oskarżenia, które stanowią zarazem jego części, są:

  1. imię i nazwisko oskarżonego,

  2. inne dane o jego osobie takie jak imiona ojca i matki wraz z podaniem jej nazwiska panieńskiego

  3. datę urodzenia,

  4. dokładny adres miejsca zamieszkania,

  5. zawód i źródło utrzymania,

  6. stosunki rodzinne – stan cywilny i rodzinny, trzeba podać również liczbę dzieci i wiek każdego nich,

  7. stan majątkowy,

  8. karalność oskarżonego,

  9. dokładne określenia zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody,

  10. wskazanie przepisów ustawy karnej, pod które zarzucany czyn podpada,

  11. uzasadnienie aktu oskarżenia,

  12. lista osób, których wezwania oskarżyciel żąda,

  13. wykaz innych dowodów, których przeprowadzenia na rozprawie głównej domaga się oskarżyciel.

Należy podkreślić, iż nie zawsze pokrzywdzony dysponuje wyżej wymienionymi informacjami o sprawcy przestępstwa. W takiej sytuacji warto zapoznać się z aktami postępowania, w szczególności protokołem przesłuchania w charakterze podejrzanego. Jeżeli mimo to oskarżyciel nie dysponuje wszystkim danymi i informacji, należy podać te, które się zna.

Ponadto akt oskarżenia powinien odpowiadać wymogom formalnym pisma procesowego określonym w art. 119 k.p.k. , tj.:

  1. oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo (art. 119 § 1 pkt 2 k.p.k.),

  2. treść wniosku lub oświadczenia w miarę potrzeby z uzasadnieniem (art. 119 § 1 pkt 3 k.p.k.),

  3. data i podpis składającego pismo (art. 119 § 1 pkt 4 k.p.k.).

Dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu

Przez dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu, należy rozumieć konkretyzacje ustawowej istoty czynu. Kodeks postępowania karnego dokładnie precyzuje, że poza określeniem zarzucanego czynu konkluzja ma zawierać nadto czas, miejsce, okoliczności jego popełnienia, a zwłaszcza wysokość powstałej szkody. Opis czynu, powinien być zwięzły, dokładny, zawierający wszystkie elementy, które mają wpływ na zmianę sankcji lub tryb orzeczenia środka karnego.

Kwalifikacja prawna czynu

Jest to wskazanie przepisów ustawy karnej przestępstwa. Kwalifikacja prawna czynu ma znaczenie dla określenia właściwości rzeczowej, miejscowej oraz dla określenia trybu postępowania.

Uzasadnienie aktu oskarżenia

Uzasadnienie aktu oskarżenia jest najbardziej obszerną częścią aktu oskarżenia. Jest rozwinięciem zarzutu i zarazem pełni funkcję sprawozdawczą. W uzasadnieniu należy podać fakty i dowody, na których opiera się oskarżenie, w miarę potrzeby omówić kwalifikację prawną czynu i okoliczności, na które powołuje się oskarżony w swojej obronie. Co prawda nie ma reguły, schematu określającego formę uzasadnienia, ale pewnym jest, iż treść uzasadnienia powinna zawierać wszelkie argumenty przemawiające za oskarżeniem.

Lista osób, których wezwania żąda oskarżyciel

Lista osób, których wezwania żąda oskarżyciel jest obligatoryjną częścią aktu oskarżenia, która jest zarazem wnioskiem skierowanym do sądu. Oprócz pokrzywdzonych i świadków wymienić należy także biegłych i oskarżonych.

Wykaz dowodów

Akt oskarżenia powinien także zawierać wykaz dowodów, o których przeprowadzenie podczas rozprawy głównej oskarżyciel wnosi, wraz z określeniem dla każdego dowodu, jakie okoliczności mają być udowodnione, a w razie potrzeby także wraz ze wskazaniem sposobu i kolejności przeprowadzenia dowodów.

Opłata

Od subsydiarnego aktu oskarżenia pobiera się opłatę w wysokości 300 zł. Należy ją uiścić na konto bankowe sądu, bądź w kasie sądu, a dowód dołączyć do aktu oskarżenia. W przypadku nie uiszczenia opłaty, oskarżyciel zostanie wezwany do jej wniesienia przez sąd.

Podsumowując należy stwierdzić, przypomnieć, iż przekazując organom ścigania (policji bądź prokuraturze) informacji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie zawsze doprowadzi do wszczęcia postępowania karnego. Oczywistym jest, że dla ofiary dokonanego przestępstwa zakończenie sprawy w taki sposób nie jest zakończeniem wystarczającym. Ofierze przysługuje jednak prawo do osobistego rozpoczęcia postępowania przygotowawczego, czego skutkiem będzie doprowadzenie sprawy przed wymiar sprawiedliwości. Jak wskazuję bowiem przepisy prawa, po dwukrotnej odmowie prokuratora dotyczącej wszczęcia postępowania przygotowawczego przysługuje możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. Akt oskarżenia jako skarga uprawnionego oskarżyciela, musi spełniać jednak pewne ściśle określone wymogi, których niedochowanie będzie skutkowało jego odrzuceniem.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Wymogi formalne subsydiarnego aktu oskarżenia

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


sześć × 8 =