Wymogi formalne prywatnego aktu oskarżenia w sprawie o przestępstwo spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta z art. 157 § 2 k.k.

Polskie prawo uregulowane w kodeksie karnym i innych ustawach przewiduje obszerny katalog czynów zabronionych popełnianych przez lekarzy, których ściganiem, a następnie popieraniem przed Sądem zajmuje się oskarżyciel publiczny. Jednakże niektóre przestępstwa objęte są innymi trybami niż ściganie z urzędu. Przepisy przewidują bowiem pewną grupę przestępstw prywatnoskargowych, których ściganie następuje z oskarżenia prywatnego. W takiej sytuacji to pokrzywdzony wnosi do sądu tzw. prywatny akt oskarżenia i to pokrzywdzony jest oskarżycielem. 

W wyjątkowych sytuacjach, jeżeli wymaga tego interes społeczny i waga popełnionego czynu, akt oskarżenia może wnieść również prokurator lub wstąpić do już toczącego się postępowania. W takich wypadkach oskarżyciel prywatny staje się oskarżycielem posiłkowym.

Jednym z najczęściej popełnianych przez lekarzy przestępstw prywatnoskargowych jest przestępstwo umyślnego i nieumyślnego lekkiego uszkodzenia ciała pacjenta – opisanego w art. 157 § 4 k.k.

Wszczęcie procedury karnej uwarunkowane jednak jest wniesieniem stosownego prywatnego aktu oskarżenia. W niniejszym artykule zostaną przedstawione warunki formalne, jakie omawiane pismo musi spełniać.

Podstawowe dane osobowe

Prywatny akt oskarżenia pokrzywdzony może wnieść do Sądu osobiście (przesyłając pismo pocztą lub składając na dzienniku podawczym wydziału karnego właściwego sądu), a także działając przez pełnomocnika. Akt oskarżenia, zgodnie z art. 487 k.p.k. powinien zawierać:

  1. dane personalne oskarżyciela prywatnego,

  2. adres do korespondencji oskarżyciela prywatnego,

  3. dane personalne oskarżonego i ewentualnych świadków oraz ich adresy do korespondencji (ewentualnie przy braku takich informacji, jakakolwiek informacja mogąca posłużyć się do identyfikacji, np. miejsce pracy)

    Informacje dotyczące zarzucanego czynu oraz okoliczności zdarzenia

    1) podanie zarzucanego czynu – opisanie jakie przestępstwo danej osobie zarzucamy

    2) miejsce i czas popełnienia czynu – jeżeli pokrzywdzony nie jest w stanie dokładnie podać tych informacji, wystarczy, że napisze w jakim mieście i przybliżony czas popełnienia czynu,

    3) wskazanie dowodów – wymienienie dowodów potwierdzających popełnienie przez lekarza zarzucanego mu czynu

    oraz

    4) uzasadnienie – podanie zwięzłych informacji uzasadniających wniesienie przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia

Opłata

Zgodnie z art. 621 § 1 k.p.k. oskarżyciel prywatny składa przy akcie oskarżenia lub wraz z oświadczeniem o przyłączeniu się do toczącego się postępowania lub podtrzymaniu oskarżenia, od którego prokurator odstąpił, dowód wpłacenia do kasy sądowej zryczałtowanej równowartości wydatków.

Wysokość opłaty określa w drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, wskazując zryczałtowaną równowartość wydatków, mając jednocześnie na uwadze przeciętne koszty postępowania oraz zasadę dostępu do sądu. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 maja 2003 r. w sprawie wysokości zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego wysokość opłaty ustalona została na kwotę 300 zł. Należność należy uiścić przy wnoszeniu prywatnego aktu oskarżenia lub po otrzymaniu wezwania do jej uiszczenia.

Kto poniesie koszty?

Skazany

W orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, Sąd określa kto i w jakiej części oraz w jakim zakresie ponosi koszty procesu. Zgodnie z art. 628 k.p.k. od skazanego w sprawach z oskarżenia prywatnego Sąd zasądza na rzecz oskarżyciela prywatnego poniesione przez niego koszty procesu, natomiast na rzecz Skarbu Państwa wydatki ustalone na podstawie art. 618 k.p.k, od których uiszczenia oskarżyciel prywatny został zwolniony lub jeśli rozpoznano sprawę bez ich uiszczenia.

Jeśli więc w wyniku postępowania wszczętego prywatnym aktem oskarżenia dojdzie do skazania, poniesione przez oskarżyciela prywatnego koszty procesu, w tym zryczałtowana równowartość opłaty poniesionej przy wniesieniu aktu oskarżenia 300 zł zostaną oskarżycielowi zwrócone przez skazanego.

Oskarżyciel prywatny

Należy zauważyć jednak, że w razie uniewinnienia oskarżonego przy oskarżeniu prywatnym to oskarżyciel prywatny ponosi zawsze koszty procesu (art. 632 pkt 1 k.p.k.). Natomiast zgodnie z art. 622 k.p.k. w razie pojednania się stron przed wszczęciem przewodu sądowego, warunkowego umorzenia postępowania czy umorzenia postępowania – Prezes Sądu zarządza zwrot uiszczonych przez oskarżyciela prywatnego wydatków w całości, a w połowie – w razie pojednania się stron po rozpoczęciu przewodu sądowego.

Zwolnienie z kosztów

Opata 300 zł równoważyć ma z jednej strony wydatki postępowania sądowego, z drugiej zaś nie zamykać drogi do sądu. Niewątpliwie gdyby opłata była nazbyt wysoka, wówczas wiele osób nigdy nie decydowałoby się na obronę swoich praw. Jednakże i ta opłata może okazać się nadmiernym obciążeniem domowego budżetu. W takiej sytuacji można skorzystać z instytucji zwolnienia z kosztów postępowania. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych do zwolnienia od opłat stosuje się odpowiednio przepisy o zwolnieniu od kosztów postępowania karnego.

Zgodnie z art. 623 k.p.k. Sąd zwalnia osobę w całości lub w części od poniesienia kosztów podlegających uiszczeniu przy wnoszeniu pisma procesowego, jeżeli wykazała ona, że ze względu na jej sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów wyłożenie ich byłoby zbyt uciążliwe.

Podsumowując, należy stwierdzić, iż konstrukcja aktu oskarżenia nie jest obwarowana szczególnym formalizmem, nie jest również wymagane, aby prywatny akt oskarżenia został sporządzony (podpisany) przez profesjonalnego pełnomocnika. Oprócz formalnych zawartości pisma należy pamiętać o tym, iż wymagane jest poniesienie związanej z wniesieniem prywatnego aktu oskarżenia opłaty. W sytuacji jednak, gdy lekarz, który dopuścił się popełnienia przestępstwa zostaje przez Sąd skazany, zobligowany jest do zwrotu poniesionych przez oskarżyciela prywatnego kosztów.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Paulina Petroniec

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Wymogi formalne prywatnego aktu oskarżenia w sprawie o przestępstwo spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta z art. 157 § 2 k.k.

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


dwa × = 10