Strona podmiotowa przy przestępstwie spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta z art. 156 k.k.

Przedmiotem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie czy lekarz może dopuścić się popełnienia przestępstwa z art.156 Kodeksu Karnego (dalej: KK) w sposób umyślny czy nieumyślny.

W tym miejscu należy przypomnieć jak brzmi treść art. 156 KK:

§ 1 Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci:

1) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,

2) innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Z treści powyższego przepisu wprost wynika, iż przestępstwo spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez lekarza może być spowodowane:

  1. Umyślnie – art. 156 § 1 k.k.

  2. Nieumyślnie – art. 156 §2 k.k.

ad 1. Umyślne działanie lekarza, który powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu

Umyślność w działaniu sprawcy cechuje się tym, iż obejmuje on swoją świadomością możliwości spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta poprzez swoje zachowanie oraz chęć spowodowania takiego skutku lub musi godzić się na następstwa takiego działania.

Aby można było przypisać lekarzowi działanie umyślne muszą łącznie wystąpić dwie przesłanki:

  1. Lekarz miał świadomość, iż swoim działaniem spowoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu pacjenta

  2. Lekarz wiedział, iż jest mu przypisany status gwaranta bezpieczeństwa, czyli ma obowiązek wykonać zadanie służbowe.

W przepisie w § 1 znajduje się wyliczenie postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Z uwagi na to, iż są one uregulowane dość szczegółowo, w doktrynie przyjmuje się, iż sprawca – lekarz nie musi mieć wyraźnie sprecyzowanej postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Przyjmuje się bowiem, iż postać zamiaru jest tu zbliżona do zamiaru ogólnego, tj. zamiaru spowodowania istotnego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Innymi słowy sprawca uświadamia sobie, iż swoim zachowanie spowoduje u pacjenta ciężki uszczerbek na zdrowiu, ale postać uszczerbku nie jest dokładnie sprecyzowana w jego świadomości.

Na takim stanowisku stanął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II K 188/10: „Nie budzi wątpliwości, że przyjmowanie tzw. zamiaru ogólnego przy przestępstwach przeciwko życiu i zdrowiu wymaga, gdy chodzi o art. 156 § 1 KK, aby zamiar sprawcy obejmował nie jakiekolwiek naruszenie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia, ale w aspekcie choćby ewentualnym ciężki uszczerbek na zdrowiu, w tym wynikający np. ze sposobu działania sprawcy. Ponadto między zachowaniem sprawcy a tym skutkiem musi istnieć związek przyczynowy, choć oczywiście nie jest wymagane uświadomienie sobie przez niego dokładnego przebiegu tego związku”.

ad 2. Nieumyślne działanie lekarza, który powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu

§2 powyższego artykułu reguluje sytuacje kiedy spowodowanie uszczerbku na zdrowiu pacjenta przez zachowanie lekarza jest spowodowane w sposób nieumyślny.

Z nieumyślnością w zachowaniu lekarza mamy do czynienia, gdy lekarz nie miał świadomość, iż przez swoje działanie spowoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu pacjenta. W takiej sytuacji zostanie postawiony jemu zarzut nieumyślnego spowodowania u pacjenta ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 156 § 3 KK. W przypadku nieumyślności lekarz nie miał zamiaru spowodować ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta, gdyż np. nie miał świadomości zagrożenia sytuacji albo skutków jakie może wywołać jego zachowanie.

Podając na przykładzie: U pacjentki A.B. zdiagnozowano chorobę nowotworową. W efekcie podjęto decyzję o leczeniu w postaci radioterapii. Po zakończonych zabiegach u pacjentki doszło do oparzenia na skutek zbyt długich seansów naświetlania. Lekarz przedłużał zabiegi nie mając świadomości, iż wywoła to oparzenie u A.B. W takiej sytuacji może być już postawiony zarzut nieumyślnego spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjentki.

Na koniec należy wskazać, że z umyślnym spowodowaniem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta mamy do czynienia, kiedy lekarz działał świadomie i godził się z tym, iż może spowodować u pacjenta ciężki uszczerbek. Natomiast z nieumyślnym spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu spotykamy, w sytuacji gdy lekarz nie działał świadomie, a zatem nie godził się na taki skutek swojego zachowania.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk oraz Aplikant Adwokacki Edyta Szewczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Strona podmiotowa przy przestępstwie spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta z art. 156 k.k.

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


− cztery = 4