Sprawca przestępstwa wykonania zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta z art. 192 § 1 k.k.

Zgodnie z art. 192 § 1 Kodeksu karnego: „Kto wykonuje zabieg leczniczy bez zgody pacjenta, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Powyższa regulacja prawna nie określa w sposób precyzyjny podmiotu – sprawcy przestępstwa wykonania zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta. Ustawodawca wskazuje podmiot jedynie poprzez użycie zaimka „kto”.

Przedstawiciele doktryny mają różne poglądy w kwestii charakteru przestępstwa stypizowanego w art. 192 § 1 Kodeksu karnego. Stanowiska te można podzielić na dwie kategorie, które przypisują przedmiotowemu przestępstwu:

  1. charakter powszechny – zwolennicy takiej klasyfikacji omawianego czynu zabronionego wskazują, że podmiotem przestępstwa określonego w art. 192 § 1 Kodeksu karnego może być każda osoba ludzka, która spełnia ogólne przesłanki odpowiedzialności karnej;

  2. charakter indywidualny – przedstawiciele tego poglądu sugerują, iż sprawcą przedmiotowego przestępstwa może być wyłącznie osoba, która posiada uprawnienia do dokonywania czynności leczniczych.

W związku z powyższym pojawia się pytanie kto jest podmiotem przestępstwa określonego w art. 192 § 1 Kodeksu karnego?

Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista. Jednakże w moim przekonaniu, wykonanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta należy do kategorii przestępstw o charakterze indywidualnym, co oznacza, że sprawcą omawianego czynu zabronionego jest podmiot uprawniony do wykonywania zabiegów leczniczych.

Po pierwsze, należy zaznaczyć, iż istota przedmiotowego czynu zabronionego polega na wykonaniu zabiegu leczniczego – działaniu, bez poprzedniego uzyskania zgody pacjenta – zaniechaniu ze strony osoby dokonującej czynności leczniczej. W związku z niepodważalnym faktem, że w omawianym przepisie prawnym mamy do czynienia z brakiem uzyskania zgody pacjenta, to uznanie tej czynności za zaniechanie wymaga ustalenia podmiotu, na którym ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi, gdyż zgodnie z art. 2 Kodeksu karnego: „Odpowiedzialności karnej za przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie podlega ten tylko, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi”.

Ponadto, nałożenie obowiązku działania polega na ingerencji w sferę wolności człowieka i obligatoryjnie musi być wyrażone w akcie normatywnym rangi ustawowej na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwszej kolejności, należy określić zakres pojęcia „zabieg leczniczy”, które stanowi kluczową rolę w procesie ustalenia zakresu podmiotowego przestępstwa stypizowanego w art. 192 § 1 Kodeksu karnego. W tym celu, musimy sięgnąć do ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (Dz.U. Nr 112, poz. 654 z późn. zm.). Artykuł 3 ust. 1 powyższego aktu prawnego wskazuje, iż „Działalność lecznicza polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych”. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z dnia 5 grudnia 2005 r. (Dz.U. 1997 Nr 28, poz. 152 z późn. zm.): „Wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich”. Natomiast art.58 ust. 1 owej regulacji ustawowej stanowi, że Kto bez uprawnień udziela świadczeń zdrowotnych polegających na rozpoznawaniu chorób oraz ich leczeniu, podlega karze grzywny”.

Podsumowując, działalność lecznicza, która polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, może być wykonywana wyłącznie przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Taką osobą jest bez wątpienia lekarz, gdyż inny podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, a jednocześnie nieposiadający uprawnień podlega odpowiedzialności karnej. Idąc dalej, przestępstwo z art. 192 § 1 Kodeksu karnego polegające na wykonaniu zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta należy do grupy przestępstw o charakterze indywidualnym, gdyż może być popełnione wyłącznie przez osobę wykonującą zawód lekarza.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Sprawca przestępstwa wykonania zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta z art. 192 § 1 k.k.

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


2 + dziewięć =