Przesłanka ujemnego skutku w postaci naruszenia lub narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo życia lub zdrowia pacjenta jako podstawa odpowiedzialności karnej za błąd w sztuce lekarskiej

Na wstępie omawianego zagadnienia należy wskazać, że lekarz będzie ponosił odpowiedzialność karną za błąd w sztuce lekarskiej, gdy łącznie wystąpią poniżej wskazane przesłanki:

  1. wystąpi błąd lekarski, przez który należy rozumieć działanie/zaniechanie sprzeczne z wiedzą oraz praktyką lekarską;

  2. wystąpi ujemny skutek w postaci naruszenia lub narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo dobra prawnego;

  3. zostanie ustalony związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem lekarza a negatywnym skutkiem dla zdrowia lub życia pacjenta;

  4. wystąpi wina po stronie lekarza obowiązanego do należytej staranności.

Zauważyć należy, że odpowiedzialność lekarza za podjęte przez niego działania bądź zaniechania nie ogranicza się wyłącznie do odpowiedzialności karnej, gdyż lekarz ponosi także odpowiedzialność cywilną, zawodową oraz pracowniczą.

Popełnienie błędu, w wyniku którego nastąpi skutek w postaci negatywnych konsekwencji dla życia lub zdrowia pacjenta jest przestępstwem. Lekarz, który poprzez swoje działanie, czy też zaniechanie spowoduje naruszenie dobra prawnego, jakim jest życie i zdrowie pacjenta, poniesie odpowiedzialność karną.

Należy wskazać, że nie każdy błąd popełniony przez lekarza może być mu zarzucony, lecz taki błąd, który niesie ze sobą skutek. Skutkiem nieprawidłowego działania lekarza może być naruszenie zdrowia lub życia pacjenta. Skutki te zostały określone w przepisach kodeksu karnego m. in. w art. 155 k. k., art. 156 k. k. oraz w art. 157 k. k.. Przykładowo można wskazać takie działanie lekarza, którego skutkiem jest pozbawienie pacjenta wzroku. W tym przypadku lekarz poniesie odpowiedzialność za spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, na podstawie artykułu 156.k. k. .

Należy podkreślić, że za znamię skutku uznaje się także samo narażenie na niebezpieczeństwo. Narażenie na niebezpieczeństwo samo w sobie nie wywołuje konkretnych zmian w świecie zewnętrznym, jednakże sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 k. k.).

Błąd lekarza może prowadzić do licznych konsekwencji tj. śmierci, spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub innego o charakterze lżejszym.

Na uwagę zasługuje wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1983 r. (II KR 219/83), w którym Sąd stwierdził: Przechowywanie silnie działającego trująco środka na oddziale szpitalnym w szafce obok leków stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjentów tego oddziału, gdyż w każdej chwili może być on pomyłkowo użyty do celów leczniczych. Fakt zaistnienia takiej pomyłki jest wysoce prawdopodobny i realnie możliwy w każdym czasie. Tego rodzaju działanie zatem wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 160 k.k.”

W tym przypadku skutkiem będzie stan zagrożenia, który powstał w wyniku działania sprawcy.

Podsumowując należy stwierdzić, że odpowiedzialność karna za błąd w wyniku działania, czy też zaniechania lekarza wystąpi w przypadku wystąpienia ujemnego skutku, który może przybrać formę – naruszenia dobra prawnego, bądź narażenia na niebezpieczeństwo takiego dobra. Jednakże, aby móc pociągnąć sprawcę do odpowiedzialności karnej muszą zostać spełnione łącznie pozostałe przesłanki. Samo naruszenie zasad wiedzy, bez możliwości przypisania skutku może być jedynie podstawą odpowiedzialności zawodowej takiego lekarza. Każda z wymienionych przesłanek zostanie omówiona w odrębnych artykułach.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk oraz Anita Janiszkiewicz

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Przesłanka ujemnego skutku w postaci naruszenia lub narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo życia lub zdrowia pacjenta jako podstawa odpowiedzialności karnej za błąd w sztuce lekarskiej

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


8 + = trzynaście