Odpowiedzialność karna lekarza niepełniącego obowiązków zawodowych

Jeśli lekarz ma obowiązek udzielenia pomocy medycznej w ramach wykonywanych przez niego obowiązków zawodowych – jest gwarantem bezpieczeństwa osoby, której dobro zdrowia lub życia jest zagrożone. Powyższe było przedmiotem artykułu Odpowiedzialność lekarza pełniącego obowiązki zawodowe. Przedmiotem niniejszego artykułu jest sytuacja przeciwna tj. sytuacja kiedy lekarz nie pełni obowiązków zawodowych.

Sytuacja, w której lekarz nie pełni swoich obowiązków zawodowych, tj. np. nie pełni dyżuru w izbie przyjęć w szpitalu powoduje, iż nie jest on gwarantem bezpieczeństwa osoby pozostającej w zagrożeniu. W takich przypadkach lekarz ma obowiązek udzielenia pomocy na analogicznych zasadach jak osoby niewykonujące zawodu lekarza. Można powiedzieć, iż ciąży na nim jedynie ogólnoludzki obowiązek udzielenia pomocy, który nie ma charakteru szczególnego obowiązku świadczenia pomocy medycznej (jak ma to miejsce w przypadku wykonywania przez niego obowiązków zawodowych).

Podając na przykładzie: jeśli lekarz (jako osoba prywatna niepełniąca w danej chwili obowiązków służbowych) jest świadkiem potrącenia rowerzysty ma on obowiązek udzielenia pomocy, tak samo jak każdy inny świadek wypadku. Natomiast w sytuacji przeciwnej, tj. kiedy lekarz jest członkiem zespołu karetki pogotowia ma on obowiązek udzielenia pomocy w ramach obowiązków zawodowych, a zatem jest on gwarantem bezpieczeństwa potrąconego rowerzysty.

W sytuacji, kiedy lekarz nie jest gwarantem bezpieczeństwa osoby, której życie lub zdrowie jest zagrożone, może on zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej na takiej samej zasadzie, jak każdy inny człowiek, tj. na podstawie art. 162 Kodeksu Karnego (dalej: KK), czyli nieudzielenia pomocy.

Art. 162 KK wskazuje, iż:

§ 1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Nie popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej.

Przestępstwo nieudzielenia pomocy potrzebującemu jest przestępstwem z zaniechania, co oznacza, iż jest to zwyczajne niepodjęcie żadnych czynności ratujących człowieka, który znajduje się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem dla jego życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Odpowiedzialność z art. 162 KK powstaje, już przez sam fakt nieudzielenia pomocy potrzebującemu, nie ma tu znaczenia skutek udzielonej pomocy.

Odnosząc się do sytuacji lekarza niebędącego gwarantem bezpieczeństwa należy wskazać, iż ma taki sam obowiązek udzielenia pomocy, jak każdy inny człowiek. Jednak lekarz z uwagi na posiadane umiejętności, wiedzę i doświadczenie obowiązany jest zrobić wszystko co jest w jego mocy, aby udzielić pomocy potrzebującemu. Nie może on – tak jak przeciętny człowiek – ograniczyć się wyłącznie np. do wezwania karetki pogotowia. Nieudzielenie pomocy przez lekarza to niepodjęcie przez niego jakichkolwiek działań medycznych.

Podając na przykładzie: lekarz widząc na chodniku leżącą osobę ma obowiązek, nie tylko wezwać karetkę pogotowia, ale również podjąć czynności reanimacyjne, jeżeli jest taka konieczność w danym przypadku.

Działanie lekarza musi być w przypadku odpowiedzialności karnej z art. 162 KK umyślne, tj. musi mieć on świadomość tego, iż nie udzielając pomocy potrzebującemu naraża go na utratę życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu mogąc to uczynić bez narażenia siebie na niebezpieczeństwo. Jeżeli lekarz działał nieumyślnie nie można postawić go w stan oskarżenia na podstawie art. 162 KK.

Wyraźną różnicą pomiędzy odpowiedzialnością karną lekarza będącego gwarantem bezpieczeństwa oraz niebędącego gwarantem bezpieczeństwa, jest w przypadku lekarza – gwaranta obowiązek udzielenia pomocy nawet z narażeniem własnego bezpieczeństwa. Inaczej jest w przypadku lekarza – niegwaranta. Nie ma on obowiązku udzielenia pomocy, jeżeli narażałby w ten sposób swoje bezpieczeństwo.

Podając na przykładzie: lekarz – niegwarant nie ma obowiązku pomocy osobie, u której podejrzewa chorobę zakaźną. Lekarz – gwarant ma obowiązek udzielenia pomocy medycznej osobie, u której zdiagnozowano chorobę zakaźną.

W przypadku odpowiedzialności karnej z art. 162 KK, tj. nieudzielenia pomocy potrzebującemu, nie ma znaczenia czy inna osoba poza oskarżonym mogła udzielić pomocy.

Na koniec warto jeszcze raz podkreślić, iż odpowiedzialności karna lekarza na podstawie art. 162 KK odnosi się do sytuacji, kiedy na lekarzu nie ciąży szczególny obowiązek (zawodowy) świadczenia pomocy, zatem dotyczy lekarza – niegwaranta bezpieczeństwa dla zagrożonego. Jeżeli lekarz jest gwarantem bezpieczeństwa dla zagrożonego (lekarz -gwarant), jego odpowiedzialność karna opiera się na innych zasadach (o czym była mowa w artykule Odpowiedzialność lekarza pełniącego obowiązki zawodowe).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk oraz Aplikant Adwokacki Edyta Szewczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Odpowiedzialność karna lekarza niepełniącego obowiązków zawodowych

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


× dwa = 12