Jakie okoliczności Sąd bierze pod uwagę ustalając wysokość zadośćuczynienia dla pacjenta narażonego na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu?

Kodeks Cywilny (dalej: KC) nie określa jakie kryteria powinien wziąć Sąd pod uwagę ustalając wysokość zadośćuczynienia, w tym zadośćuczynienia za narażenie przez lekarza pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.

Art. 445 § 1 KC mówi wyłącznie o odpowiedniej sumie tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zatem jest to pojęcie niedookreślone i pozwalające Sądom na pewną dozę swobody przy określaniu wysokości odszkodowania. Należy podkreślić, że jest to pewna swoboda, ale nie dowolność w określaniu wysokości zadośćuczynienia. Taka niedookreśloność regulacji wynika z faktu, iż każda Sąd wyliczając wysokość zadośćuczynienia musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności spawy, które zależnie od konkretnego przypadku mogą mieć różne znaczenie.

Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia musi mieć na uwadze fakt, iż zadośćuczynienie za narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia ma charakter kompensacyjny. Zatem wysokość ustalonego zadośćuczynienia nie może mieć charakteru symbolicznego, ponieważ musi realnie służyć złagodzeniu doznanej przez pacjenta krzywdy. Oznacza to, iż musi przedstawiać wymiernie odczuwalną wysokość dla narażonego pacjenta. Należy również pamiętać, że zadośćuczynienie nie może powodować u pokrzywdzonego bezpodstawnego wzbogacenia. Z uwagi na to, ustawodawca pozostawił sposób ustalenia wysokości zadośćuczynienia do swobodnej decyzji Sądu.

Pomimo, tego iż w przepisach prawa nie ma wskazówek pomagających ustalić Sądom wysokość zadośćuczynienia, to jednak judykatura wypracowała pewne kryteria, którymi powinny kierować się Sądy ustalając wysokość zadośćuczynienia. Sąd bierze pod uwagę m.in.:

  • stopień cierpień fizycznych i ich intensywność oraz czas trwania

  • nieodwracalność następstwa czynu lekarza

  • skutki uszkodzenia ciała w zakresie ogólnej zdolności pokrzywdzonego pacjenta do normalnego, codziennego funkcjonowania

  • uciążliwość leczenia i długotrwałość

  • cierpienie psychiczne

  • wiek poszkodowanego

  • bezradność życiowa poszkodowanego

  • stopę życiową społeczeństwa

Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia, szacuje rozmiar krzywdy doznawanej przez pokrzywdzonego pacjenta.

W tym miejscu warto wskazać orzecznictwo polskich Sądów orzekających w tzw. „procesach lekarskich”. W wyroku z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 32/12 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu określił okoliczności jakie wziął pod uwagę: „Sąd przy określaniu wysokości zadośćuczynienia ma oczywiście obowiązek w każdym przypadku dokonywać oceny konkretnego stanu faktycznego i brać pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Okoliczności te to przede wszystkim rozmiar doznanych cierpień fizycznych a więc ból, długotrwałość leczenia i inne dolegliwości a także cierpienia psychiczne, czyli negatywne uczucia przeżywane w związku z doznanymi cierpieniami fizycznymi. Nie bez znaczenia przy dokonywaniu tej oceny jest także wiek poszkodowanego i skutki uszkodzenia ciała w zakresie ogólnej zdolności do normalnego funkcjonowania.”

Na koniec warto jeszcze raz zaznaczyć, iż zadośćuczynienie nie może być przyznane za szkodę materialną np. koszty leczenia. Przyznawane jest za szkodę o charakterze niematerialnym, tj. za ból i cierpienie. Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia bierze pod uwagę indywidualną specyfikę danej sprawy. Jednakże, z uwagi na poczucie sprawiedliwości pokrzywdzonych pacjentów, Sądy powinny zasądzać zbliżone do siebie kwoty zadośćuczynienia w przypadkach kiedy indywidualne okoliczności spraw są podobne. Na takim stanowisku stanął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 16 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt I CSK 434/14: „Z uwagi na indywidualny charakter krzywdy przydatność kierowania się przy ustalaniu zadośćuczynienia sumami zasądzonymi z tego tytułu w innych przypadkach jest ograniczona, jednak przytaczając przykłady wyroków zasadzających zadośćuczynienie dla osób, które na skutek obrażeń ciała doznanych w wypadku komunikacyjnym znalazły się stanie wegetowanym, przesłanka ta nie jest całkowicie pozbawiona znaczenia. Jednolitość orzecznictwa sądowego w tym zakresie odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa. Postulat ten może być uznany z słuszny jeżeli daje się pogodzić z zasadą indywidualizacji okoliczności określających rozmiar krzywdy w odniesieniu do konkretnej osoby poszkodowanego i pozwala uwzględnić specyfikę poszczególnych przypadków.”

 

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk oraz Aplikant Adwokacki Edyta Szewczyk

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Jakie okoliczności Sąd bierze pod uwagę ustalając wysokość zadośćuczynienia dla pacjenta narażonego na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


siedem + 9 =