Jak zaskarżyć decyzję Prokuratora lub Policji o odmowie wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione przez lekarza?

Celem niniejszego artykułu jest omówienie kwestii istotnej z punktu widzenia pokrzywdzonego przestępstwami przeciwko życiu i zdrowiu, a mianowicie procedury zaskarżenia decyzji organu postępowania przygotowawczego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania karnego.

Zauważyć na wstępie należy, że katalog przestępstw wskazanych w niniejszym artykule nie został wybrany przypadkowo, bowiem obejmuje on przestępstwa związane z błędami w sztuce medycznej. W praktyce bowiem, niewłaściwe działania lekarzy najczęściej kwalifikowane są w kategorii:

  • przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci z art. 155 k.k.;

  • przestępstwa spowodowania średniego i lekkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 k.k.;

  • przestępstwa narażenia człowieka na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 160 k.k.;

  • przestępstwa nieudzielenia pomocy z art. 162 k.k.

Jako osoba pokrzywdzona (lub wykonująca prawa zmarłego pokrzywdzonego, np. jako małżonek lub rodzic) warto abyś wiedział, jak „bronić się” przed niesłuszną decyzją organów procesowych o odmowie wszczęcia postępowania w Twojej sprawie.

Należy mieć na uwadze, iż postanowienie w przedmiocie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia (w przypadku przestępstw zagrożonych karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności) ma fundamentalne znaczenie, bowiem uruchamia ono całą procedurę postępowania w danej sprawie.

W myśl art. 303 k.p.k. postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie. W postanowieniu tym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikacje prawną (tj. wskazuje się konkretny przepis ustawy karnej).

Jak wynika z art. 305 § 1 k.p.k. :” Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź odmowie wszczęcia śledztwa (bądź dochodzenia)„.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 306 § 3 k.p.k. bezczynność organu procesowego w omawianym zakresie, tj. brak wydania stosownego postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia w terminie 6 tygodni od złożenia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, rodzi po stronie podmiotu składającego zawiadomienie uprawnienie do złożenia zażalenia do Prokuratora nadrzędnego albo powołanego do nadzoru nad organem, któremu złożono zawiadomienie. Prokuratorem nadrzędnym nad Prokuratorem Prokuratury Rejonowej jest Prokurator Prokuratury Okręgowej. Prokurator nadrzędny obowiązany jest rozpoznać zażalenie najpóźniej w terminie 30 dni.

Aby wszcząć postępowanie w sprawie, organ procesowy musi mieć informacje, które pozwolą na przyjęcie, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Źródłem tego typu informacji może być przykładowo zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa złożone przez samego pokrzywdzonego, instytucję publiczną, czy też informacje ujawnione wskutek działalności operacyjnej Policji.

W praktyce może zdarzyć się tak, że organ procesowy, pomimo uzyskania informacji o możliwości popełnienia przestępstwa, uzna że nie ma wystarczających podstaw aby powziąć uzasadnione podejrzenie o popełnieniu przestępstwa.

W takiej sytuacji, organ procesowy – Prokurator bądź Policja wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zauważyć należy przy tym, iż decyzja Policji w tym przedmiocie wymaga dodatkowo jej zatwierdzenia przez Prokuratora.

Co istotne, decyzja organu procesowego w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa/ dochodzenia nie ma charakteru ostatecznego, bowiem podlega ona zaskarżeniu w drodze zażalenia.

Podstawą prawną złożenia zażalenia na decyzję w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa/dochodzenia jest art. 306 § 1 k.p.k. w myśl którego: „Na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przysługuje zażalenie (…)„.

Zgodnie z art. 305 § 4 k.p.k. postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia doręcza się podmiotowi, który złożył zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionemu pokrzywdzonemu.

Podkreślić przy tym należy, że przedmiotowe postanowienie obejmuje także pouczenie o przysługujących uprawieniach, w tym zwłaszcza prawie do złożenia zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania.

Zażalenie wnosi się do Sądu właściwego do rozpoznania sprawy (zwykle będzie to Sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo) w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu okoliczność, iż zażalenie składa się za pośrednictwem Prokuratora, który wydał lub zatwierdził postanowienie. W praktyce oznacza to, że zażalenie należy wysłać do właściwej Prokuratury, która zajmowała się sprawą, ze wskazaniem, iż jest ono kierowane do właściwego Sądu. Co istotne, Prokurator uznając, iż zażalenie jest zasadne może je uwzględnić, bez przekazywania sprawy Sądowi. W razie uznania, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, Prokurator obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie Sądowi wraz z aktami sprawy i wnioskiem zawierającym jego stanowisko co do zasadności zażalenia.

Składając zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia powinieneś domagać się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że Sąd rozpoznający zażalenie może zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy bądź je uchylić, nie może go natomiast zmienić.

W treści zażalenia trzeba wskazać na konkretne uchybienia popełnione przez organ procesowy, mogą to być np. zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie określonych dowodów lub wadliwa ocena zebranych dowodów.

Utrzymanie przez Sąd w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia powoduje, że staje się ono prawomocne. Prawomocność takiego postanowienia ma charakter jedynie formalny, pokrzywdzony może bowiem zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 roku (II KZ 41/00) w każdym czasie, aż do upływu okresu przedawnienia, złożyć ponownie zawiadomienie o przestępstwie, które w wypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, prowadzić może do wszczęcia postępowania karnego.

Na koniec warto zauważyć, iż w przypadku dwukrotnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia jako pokrzywdzony masz prawo– w myśl art. 330 § 2 k.p.k. – wnieść do sądu subsydiarny akt oskarżenia. Z chwilą złożenia do Sądu subsydiarnego aktu oskarżenia stajesz się stroną postępowania i nabywasz uprawienia odpowiadające uprawieniom oskarżyciela publicznego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Jak zaskarżyć decyzję Prokuratora lub Policji o odmowie wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione przez lekarza?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


+ 9 = szesnaście