Instytucje prawa karnego, które może zastosować Sąd wobec sprawcy przestępstwa wykonania zabiegu leczniczy bez zgody pacjenta z art. 192 § 1 k.k.

W artykule zatytułowanym Jaka kara grozi za popełnienie przestępstwa wykonania zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta z art. 192 § 1 Kodeksu karnego? wskazano, iż lekarzowi za popełnienie przestępstwa z art. 192 § 1 Kodeksu karnego, tj. wykonanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta grozi kara grzywny, kara ograniczenia wolności oraz kara pozbawienia wolności do lat 2, które to kary zostały szczegółowo przeanalizowane w powyższym artykule. Jednakże wymierzając karę za popełnienie przedmiotowego czynu zabronionego, Sąd może zastosować szereg instytucji prawnokarnych, tj.:

  1. warunkowe zawieszenie wykonania kary

Na podstawie art. 69 § 1 Kodeksu karnego, Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa”. Jednakże, zgodnie z art. 69 § 2 Kodeksu karnego, zawieszając wykonanie kary lekarzowi, który wykonał zabieg leczniczy bez zgody pacjenta Sąd bierze pod uwagę m.in.:

  • jego postawę;

  • właściwości i warunki osobiste;

  • dotychczasowy sposób życia;

  • jego zachowanie po popełnieniu przestępstwa.

Artykuł 70 § 1 Kodeksu karnego wskazuje, iż zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się wyroku”. 

  1. odstąpienie od wymierzenia kary

Zgodnie z art. 59 Kodeksu karnego jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat albo karą łagodniejszego rodzaju i społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli orzeka jednocześnie środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, a cele kary zostaną w ten sposób spełnione”.

  1. możliwość zastosowania środka karnego

W sytuacji wymierzenia kary, Sąd powinien rozważyć dodatkowo możliwość zastosowania środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2 Kodeksu karnego, jakim jest:

  • zakaz zajmowania określonego stanowiska – np. ordynatora szpitala,

  • zakaz wykonywania określonego zawodu – np. zawodu lekarza,

  • zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, np. gabinetu stomatologicznego

jeżeli zachowanie lekarza, jakim jest wykonanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta wiązało się z nadużyciem wykonywania zawodu lekarza.

  1. warunkowe umorzenie postępowania karnego

Niewykluczone jest także zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, gdyż zgodnie z art. 66 § 1 Kodeksu karnego: „Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa”.

  1. nadzwyczajne złagodzenie kary

Zgodnie z art. 60 § 2 Kodeksu karnego Sąd może zastosować instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary „w szczególnie uzasadnionych wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa, w szczególności:

1) jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody,

2) ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie szkody lub o jej zapobieżenie,

3) jeżeli sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek w związku z popełnionym przestępstwem”.

Oznacza to, iż jeżeli np. lekarz, który wykonał zabieg leczniczy bez zgody pacjenta pojednał się z pokrzywdzonym przez jego działania pacjentem, może stanowić to okoliczność przemawiającą za zastosowaniem instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Instytucja nadzwyczajnego złagodzenia kary, zgodnie z art. 60 § 6 Kodeksu karnego polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia albo kary łagodniejszego rodzaju według następujących zasad:

1) jeżeli czyn stanowi zbrodnię zagrożoną co najmniej karą 25 lat pozbawienia wolności, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od 8 lat,

2) jeżeli czyn stanowi inną zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia,

3) jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nie niższa od roku, sąd wymierza grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności,

4) jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności niższa od roku, sąd wymierza grzywnę albo karę ograniczenia wolności”.

Ponadto, na podstawie art. 60 § 7 Kodeksu karnego, jeżeli czyn zabroniony zagrożony jest karą pozbawienia wolności, karą ograniczenia wolności, karą grzywny – tak jak w przypadku wykonania zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta, nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2-8 Kodeksu karnego, tj.

  • zakazu zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,

  • zakazu prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi,

  • zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu,

  • zakazu wstępu na imprezę masową,

  • zakazu wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych,

  • nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,

  • zakazu prowadzenia pojazdów,

  • świadczeniu pieniężnym,

  • podaniu wyroku do publicznej wiadomości.

  1. prymat kar wolnościowych

W związku z tym, iż art. 192 § 1 Kodeksu karnego przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary, wymierzając karę Sąd może zastosować dyrektywę zawartą w art. 58 § 1 Kodeksu karnego, zgodnie z którą: „Jeżeli ustawa przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary, a przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat, sąd orzeka karę pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary”.

Podsumowując, należy podkreślić, iż Sąd wymierzając karę lekarzowi za wykonanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta dysponuje wieloma mechanizmami prawnokarnymi. Instytucje te uzależniają wymiar kary od kilku czynników, m.in. od zachowania lekarza po popełnieniu przestępstwa oraz przed popełnieniem czynu zabronionego, jego właściwości i warunków osobistych, stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu. Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że w interesie lekarza jest m.in. naprawienie szkody wyrządzonej wykonaniem zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Instytucje prawa karnego, które może zastosować Sąd wobec sprawcy przestępstwa wykonania zabiegu leczniczy bez zgody pacjenta z art. 192 § 1 k.k.

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


dwa × = 2