Analiza wyroku Sądu Najwyższego w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za wykonanie przez lekarza zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta

Celem niniejszego artykułu jest analiza wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt III CSK 227/11.

  • Stan faktyczny

W przedmiotowej sprawie powódka H.P. domagała się zasądzenia od pozwanego Szpitala Wojewódzkiego im. (…). Ł. w T. kwoty 10.000 zł tytułem odszkodowania, 190.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwot po 600 zł miesięcznie tytułem renty, a to wszystko w związku z nieudanym – jej zdaniem – przeprowadzonym jeszcze w 2004 roku zabiegiem operacyjnym przy leczeniu refluksu żołądkowo – jelitowego i nie poinformowaniem jej o możliwości zastosowania leczenia techniką laparoskopową.

W dniu 23 lutego 2004 roku powódka została przyjęta na oddział chirurgiczny Wojewódzkiego Szpitala im. św. Ł. w T. z uwagi na krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego i dolegliwości bólowe w podbrzuszu. Pomimo leczenia w poradni gastroenterologicznej, nie udało się uzyskać poprawy stanu zdrowia powódki, a schorzenie przepukliny roztworu przełykowego nasilało się. W dniu 24 lutego 2004 roku przeprowadzono badanie powódki w postaci kolonoskopii do zdjęcia wątrobowego. W dniu 12 marca 2004 roku powódka została poddana zabiegowi operacyjnemu usunięcia żylaków odbytu, prowadzonego metodą M.-M.. Operacja przebiegła bez powikłań. Ponownie powódka zgłosiła się do Szpitala im. św. Ł. w T. w dniu 17 maja 2004 roku w związku ze schorzeniem przepukliny roztworu przełykowego. W wyniku prowadzonych badań i konsultacji powódka została zakwalifikowana do wykonania zabiegu operacyjnego klasyczną metodą otwartą (metodą N.) Przed zabiegiem nie przeprowadzono badania manometrycznego. Zabieg wykonano w dniu 27 marca 2004 roku. Lekarzem prowadzącym zabieg operacyjny był A.K.. Przed wykonaniem zabiegu powódka była przez A.K. informowana o celu, sposobie przeprowadzenia zabiegu i stosowanej metodzie operacyjnej. Powódka wyraziła zgodę na przeprowadzenie zabiegu metodą otwartą. Powódce nie proponowano wykonania zabiegu metodą laparoskopową z uwagi na to, iż metoda ta nie była w pozwanym Szpitalu stosowana przy zabiegach, jakiemu poddana miała być powódka. Powódce nie wskazywano również, że w innych placówkach medycznych istnieje możliwość przeprowadzenia tego typu zabiegu metodą laparoskopową. Podczas zabiegu po otwarciu jamy brzusznej odsłonięto okolice roztworu przełykowego i wypreparowano wpust i dolną część przełyku. W dniu 31 maja 2004 roku powódka w stanie ogólnym dobrym została wypisana ze Szpitala. Następnie była konsultowana w Zespole Przychodni (…) w T., oraz w Szpitalu (…) w K.. Z uwagi na nawrot schorzenia powódka kontynuowała leczenie. Od 4 do 6 października 2006 roku powódka przebywała w klinice w W.. W dniu 18 marca 2009 roku powódka przeszła w (…) Publicznym Szpitalu (…) w L. zabieg operacyjny refundoplikacji metodą N., oraz zabieg gastropeksji i splenektomi. Rozpoznano wówczas u niej nawrót przepukliny roztworu przełykowego, oraz ostre zapalenie trzustki, ropień przedprzeponowy i nadciśnienie tętnicze. Powódka była operowana w dniach 31 marca 2009 roku i 21 kwietnia 2009 roku.

  • Zgoda pacjenta na wykonanie zabiegu leczniczego jako przejaw prawa człowieka do samodecydowania o samym sobie, w tym do wyboru metody leczenia

W powyżej przedstawionym stanie faktycznym pacjentka wyraziła zgodę na wykonanie zabiegu leczniczego metodą otwartą. Została wcześniej poinformowana o przyczynach i celowości jego wykonania. Jednakże nie została poinformowana o innej metodzie jego wykonania, a mianowicie o metodzie laparoskopowej z uwagi na fakt, iż w szpitalu, w którym przebywała wykonanie przedmiotowego zabiegu ową metodą nie było możliwe. Lekarz nie poinformował pacjentki o możliwości wykonania zabiegu metodą mniej inwazyjną w innej placówce. W wyniku skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, wniesionej przez powódkę – pacjentkę, Sąd Najwyższy zauważył, iż „w demokratycznym państwie prawnym jednym z przejawów autonomii jednostki i swobody dokonywanych przez nią wyborów jest prawo do decydowania o samym sobie, w tym do wyboru metody leczenia. Refleksem tego prawa jest instytucja zgody na wykonanie zabiegu medycznego, stanowiąca jedną z przesłanek legalności czynności leczniczych (…) pacjent aby mógł dokonać świadomego wyboru, musi zostać o alternatywnej metodzie leczenia czy też diagnostyki poinformowany. W sytuacji, gdy istnieją alternatywne metody diagnostyczne lub lecznicze wybór jednej z nich należy do pacjenta. Wybór ten lekarz ma obowiązek uszanować, nawet jeśli jego zdaniem nie jest on trafny (…) pacjent – z reguły – jest laikiem i nie ma pojęcia o zawiłościach diagnozowania i terapii, stąd też lekarz powinien uczynić wszystko, by przekonać pacjenta do optymalnej, jego zdaniem, metody medycznej. Jest to istota staranności zawodowej lekarza. Ostateczna jednak decyzja należy do pacjenta, który zresztą może wybrać metodę mniej inwazyjną lub nawet o zmniejszonej skuteczności terapeutycznej, także ze względów pozamedycznych”.

  • Podsumowanie

Konkludując, Sąd Najwyższy uznał, iż „w sytuacji powódki, która mogła mieć wykonany zabieg operacyjny metodą klasyczną otwartą (metodą Nissana), jak i metodą laparoskopową uświadomienie powódce przez lekarzy zatrudnionych przez pozwaną możliwości wykonania zabiegu tą drugą metodą (w tym „za i przeciw” jednej i drugiej metody) było ich obowiązkiem. Obowiązek ten nie został spełniony, przez co powódka została pozbawiona możliwości wyboru i współdecydowania o sposobie leczenia, zaś brak tej informacji skutkował wyrażeniem przez powódkę zgody na zabieg metodą Nissana, która nie miała charakteru zgody uświadomionej”.

Co to oznacza?

Oznacza to, iż pacjentka, która wyraziła zgodę na zabieg leczniczy metodą otwartą – operację, nie została kompleksowo poinformowana przez lekarza o innych możliwościach wykonania zabiegu. W związku z czym, zgoda pacjentki nie miała charakteru zgody uświadomionej, a lekarz miał obowiązek poinformowania jej o możliwości zastosowania metody mniej inwazyjnej, którego nie dopełnił.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


− 2 = trzy