Kto orzeka o odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarza?

Jak zostało wskazane w artykule: Odpowiedzialność dyscyplinarna lekarza, lekarz w związku z wykonywanymi przez siebie obowiązkami zawodowymi, oprócz odpowiedzialności cywilnej oraz karnej może także podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarza reguluje wprost Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, wskazując w art. 53 , iż „Członkowie izb lekarskich podlegają odpowiedzialności zawodowej za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza, zwane dalej „przewinieniem zawodowym”.

Celem niniejszego artykułu jest omówienie problematyki związanej z procedurą postępowania dyscyplinarnego lekarzy, a mianowicie określenie organów uprawnionych do orzekania w przedmiotowych sprawach.

Sprawy dyscyplinarne lekarzy rozpatrywane są przez sądy lekarskie.

Zgodnie z art. 78 ust. 1 Ustawy o izbach lekarskich, w zakresie odpowiedzialności zawodowej lekarzy orzekają :

  • w I instancji – okręgowy sąd lekarski;

  • w II instancji – Naczelny Sąd Lekarski.

Wskazać w tym miejscu należy, że o właściwości miejscowej sądu I instancji przesądza przynależność obwinionego do danej izby lekarskiej. Jak wynika bowiem z art. 78 ust. 2 powoływanej ustawy: „Właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji jest okręgowy sąd lekarski izby lekarskiej, której obwiniony jest członkiem w chwili wszczęcia postępowania„.

Odbrębność w powyższym zakresie dotyczy postępowań dyscyplinarnych prowadzonych przeciwko członkom organów izb lekarskich. W takiej bowiem sytuacji, sąd właściwy do rozpoznania sprawy wyznaczany jest przez Naczelny Sąd Lekarski.

Okręgowy sąd lekarski orzeka w składach trzyosobowych, a Naczelny Sąd Lekarski w składach pięcioosobowych.

Zauważyć należy, iż w początkowej fazie postępowania dyscyplinarnego, tj. na etapie czynności sprawdzających oraz wyjaśniających, szczególnie ważną rolę odgrywa rzecznik odpowiedzialności zawodowej.

Jak wynika z treści art. 21 Ustawy o izbach lekarskich, okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej, jest – obok okręgowego zjazdu lekarzy, okręgowej rady lekarskiej, okręgowej komisji rewizyjnej oraz okręgowego sądu lekarskiego – niezależnym organem okręgowej izby lekarskiej.

W zakresie postępowania dyscyplinarnego, rola rzecznika odpowiedzialności zawodowej jest analogiczna do roli roli prokuratora w procesie karnym.

Zgodnie bowiem z treścią art. 31 ust. 1 powoływanej ustawy, okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej wykonuje czynności sprawdzające i prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy będących członkami izby, której jest rzecznikiem, jak również sprawuje funkcję oskarżyciela przed sądami lekarskimi.

Warto zauważyć, że na etapie postępowania odwoławczego funkcję oskarżyciela pełni Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej.

Na koniec należy zauważyć, iż od prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Odpowiedzialność dyscyplinarna lekarza

Niniejszy artykuł będzie poświęcony problematyce odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarza.

Rozpoczynając rozważania w tym zakresie, należy wskazać, iż w związku z wykonywaniem swoich obowiązków zawodowych, lekarz może ponosić 3 rodzaje odpowiedzialności:

  • odpowiedzialność cywilną;

  • odpowiedzialność karną ;

  • odpowiedzialność dyscyplinarną.

Warto mieć przy tym na uwadze, że wskazane rodzaje odpowiedzialności nie wykluczają się wzajemnie, co oznacza, iż w związku z jednym zdarzeniem lekarz może być pociągnięty jednocześnie do odpowiedzialności cywilnej karnej oraz dyscyplinarnej.

W odróżnieniu od odpowiedzialności cywilnej oraz karnej, której podlegać może każdy, odpowiedzialność dyscyplinarna „zarezerwowana” jest tylko dla przedstawicieli zawodów zaufania publicznego (np. lekarzy, adwokatów, nauczycieli).

Odpowiedzialność dyscyplinarna to odpowiedzialność za naruszenie zasad wykonywania danego zawodu oraz za naruszenie obowiązujących w danym zawodzie zasad etyki. Jest to odpowiedzialność silnie zbliżona do odpowiedzialności karnej – jej celem jest bowiem przede wszystkim ukaranie sprawcy.

W świetle powyższego należy zauważyć, że odpowiedzialność dyscyplinarna lekarza związana jest przede wszystkim z naruszeniem przepisów kodeksu etyki lekarskiej. Źródłem odpowiedzialności zawodowej lekarzy może być także naruszenie innych przepisów regulujących wykonywanie zawodu lekarza, w tym m.in. ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Kwestia odpowiedzialności zawodowej lekarzy została uregulowana wprost w rozdziale 5 Ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich.

Zgodnie z art. 53 cytowanej ustawy: „Członkowie izb lekarskich podlegają odpowiedzialności zawodowej za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza, zwane dalej „przewinieniem zawodowym”.

Jak wynika z przepisów Kodeksu etyki lekarskiej, podstawowym obowiązkiem lekarza jest przestrzeganie praw człowieka, jak również dbałość o godność zawodu lekarskiego. Naruszeniem godności zawodu jest każde postępowanie, które podważa zaufanie do zawodu.

Zgodnie z art. 55 Ustawy o izbach lekarskich, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej jest kilkuetapowe i obejmuje:

1) czynności sprawdzające – mające na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania wyjaśniającego ;

2) postępowanie wyjaśniające – zmierzające do ustalenia, czy zostało popełnione przewinienie dyscyplinarne, ustalenia obwinionego oraz zebrania materiału dowodowego ;

3) postępowanie przed sądem lekarskim;

4) postępowanie wykonawcze.

Wskazać należy, że za przewinienie dyscyplinarne lekarz ponosi sankcję, która nie jest egzekwowana w drodze przymusu państwowego, lecz za pomocą mechanizmów wewnątrzkorporacyjnych.

W myśl art. 83 Ustawy o izbach lekarskich, sankcjami za przewinienie lekarskie są:

1. upomnienie;

2. nagana;

3. kara pieniężna;

4. zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w jednostkach organizacyjnych ochrony zdrowia na okres od roku do pięciu lat;

5. ograniczenia zakresu czynności w wykonywaniu zawodu lekarza na okres od sześciu miesięcy do dwóch lat;

6. zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od roku do pięciu lat;

7. pozbawienie prawa wykonywania zawodu.

Podsumowując, należy zauważyć, iż każde zachowanie lekarza nielicujące z powagą zawodu (w tym zwłaszcza dotyczące popełnienia błędu w sztuce medycznej) może rodzić dla niego poważne konsekwencje nie tylko w sferze cywilnej i karnej, ale także dyscyplinarnej. W skrajnych przypadkach uchybienie lekarza może nawet skutkować trwałym pozbawieniem go prawa do wykonywania zawodu.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jak zaskarżyć decyzję Prokuratora lub Policji o odmowie wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione przez lekarza?

Celem niniejszego artykułu jest omówienie kwestii istotnej z punktu widzenia pokrzywdzonego przestępstwami przeciwko życiu i zdrowiu, a mianowicie procedury zaskarżenia decyzji organu postępowania przygotowawczego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania karnego.

Zauważyć na wstępie należy, że katalog przestępstw wskazanych w niniejszym artykule nie został wybrany przypadkowo, bowiem obejmuje on przestępstwa związane z błędami w sztuce medycznej. W praktyce bowiem, niewłaściwe działania lekarzy najczęściej kwalifikowane są w kategorii:

  • przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci z art. 155 k.k.;

  • przestępstwa spowodowania średniego i lekkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 k.k.;

  • przestępstwa narażenia człowieka na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 160 k.k.;

  • przestępstwa nieudzielenia pomocy z art. 162 k.k.

Jako osoba pokrzywdzona (lub wykonująca prawa zmarłego pokrzywdzonego, np. jako małżonek lub rodzic) warto abyś wiedział, jak „bronić się” przed niesłuszną decyzją organów procesowych o odmowie wszczęcia postępowania w Twojej sprawie.

Należy mieć na uwadze, iż postanowienie w przedmiocie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia (w przypadku przestępstw zagrożonych karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności) ma fundamentalne znaczenie, bowiem uruchamia ono całą procedurę postępowania w danej sprawie.

W myśl art. 303 k.p.k. postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje sie z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie. W postanowieniu tym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikacje prawną (tj. wskazuje się konkretny przepis ustawy karnej).

Jak wynika z art. 305 § 1 k.p.k. :” Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź odmowie wszczęcia śledztwa (bądź dochodzenia)„.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 306 § 3 k.p.k. bezczynność organu procesowego w omawianym zakresie, tj. brak wydania stosownego postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia w terminie 6 tygodni od złożenia zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, rodzi po stronie podmiotu składającego zawiadomienie uprawnienie do złożenia zażalenia do Prokuratora nadrzędnego albo powołanego do nadzoru nad organem, któremu złożono zawiadomienie. Prokuratorem nadrzędnym nad Prokuratorem Prokuratury Rejonowej jest Prokurator Prokuratury Okręgowej. Prokurator nadrzędny obowiązany jest rozpoznać zażalenie najpóźniej w terminie 30 dni.

Aby wszcząć postępowanie w sprawie, organ procesowy musi mieć informacje, które pozwolą na przyjęcie, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Źródłem tego typu informacji może być przykładowo zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa złożone przez samego pokrzywdzonego, instytucję publiczną, czy też informacje ujawnione wskutek działalności operacyjnej Policji.

W praktyce może zdarzyć się tak, że organ procesowy, pomimo uzyskania informacji o możliwości popełnienia przestępstwa, uzna że nie ma wystarczających podstaw aby powziąć uzasadnione podejrzenie o popełnieniu przestępstwa.

W takiej sytuacji, organ procesowy – Prokurator bądź Policja wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zauważyć należy przy tym, iż decyzja Policji w tym przedmiocie wymaga dodatkowo jej zatwierdzenia przez Prokuratora.

Co istotne, decyzja organu procesowego w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa/ dochodzenia nie ma charakteru ostatecznego, bowiem podlega ona zaskarżeniu w drodze zażalenia.

Podstawą prawną złożenia zażalenia na decyzję w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa/dochodzenia jest art. 306 § 1 k.p.k. w myśl którego: ” Na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przysługuje zażalenie (…)„.

Zgodnie z art. 305 § 4 k.p.k. postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia doręcza się podmiotowi, który złożył zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionemu pokrzywdzonemu.

Podkreślić przy tym należy, że przedmiotowe postanowienie obejmuje także pouczenie o przysługujących uprawieniach, w tym zwłaszcza prawie do złożenia zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania.

Zażalenie wnosi się do Sądu właściwego do rozpoznania sprawy (zwykle będzie to Sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo) w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu okoliczność, iż zażalenie składa się za pośrednictwem Prokuratora, który wydał lub zatwierdził postanowienie. W praktyce oznacza to, że zażalenie należy wysłać do właściwej Prokuratury, która zajmowała się sprawą, ze wskazaniem, iż jest ono kierowane do właściwego Sądu. Co istotne, Prokurator uznając, iż zażalenie jest zasadne może je uwzględnić, bez przekazywania sprawy Sądowi. W razie uznania, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, Prokurator obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie Sądowi wraz z aktami sprawy i wnioskiem zawierającym jego stanowisko co do zasadności zażalenia.

Składając zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia pownieneś domagać się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że Sąd rozpoznający zażalenie może zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy bądź je uchylić, nie może go natomiast zmienić.

W treści zażalenia trzeba wskazać na konkretne uchybienia popełnione przez organ procesowy, mogą to być np. zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie określonych dowodów lub wadliwa ocena zebranych dowodów.

Utrzymanie przez Sąd w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia powoduje, że staje się ono prawomocne. Prawomocność takiego postanowienia ma charakter jedynie formalny, pokrzywdzony może bowiem zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 roku (II KZ 41/00) w każdym czasie, aż do upływu okresu przedawnienia, złożyć ponownie zawiadomienie o przestępstwie, które w wypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, prowadzić może do wszczęcia postępowania karnego.

Na koniec warto zauważyć, iż w przypadku dwukrotnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa/dochodzenia jako pokrzywdzony masz prawo– w myśl art. 330 § 2 k.p.k. – wnieść do sądu subsydiarny akt oskarżenia. Z chwilą złożenia do Sądu subsydiarnego aktu oskarżenia stajesz się stroną postępowania i nabywasz uprawienia odpowiadające uprawieniom oskarżyciela publicznego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jak zaskarżyć decyzję Prokuratora lub Policji o umorzeniu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione przez lekarza?

Tematem niniejszego artykułu jest omówienie procedury zaskarżenia decyzji organu procesowego o umorzeniu postępowania w sprawie przestępstw z art. 155 k.k., art. 157 k.k., art. 160 k.k. i art. 162 k.k.

Pragnę w tym miejscu zauważyć, że katalog przestępstw wskazanych w niniejszym artykule nie został wybrany przypadkowo. Skierowany jest on do osób pokrzywdzonych na skutek błędu medycznego. W praktyce bowiem, niewłaściwe działania lekarzy popełnione w związku z udzielaniem pomocy medycznej najczęściej kwalifikowane są w kategorii:

  • przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci z art. 155 k.k.;

  • przestępstwa spowodowania średniego i lekkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 k.k.;

  • przestępstwa narażenia człowieka na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 160 k.k.;

  • przestępstwa nieudzielenia pomocy z art. 162 k.k.

Jako osoba pokrzywdzona (lub wykonująca prawa zmarłego pokrzywdzonego, np. jako małżonek lub rodzic) warto abyś wiedział, jak możesz bronić swoich praw w przypadku wydania przez organ procesowy postanowienia o umorzeniu postępowania w Twojej sprawie.

W praktyce może bowiem zdarzyć się tak, że po wszczęciu postępowania karnego – wobec ustalenia, iż zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa- organ procesowy postanowi umorzyć sprawę. Umorzenie śledztwa lub dochodzenia (w przypadku przestępstw zagrożonych karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności) oznacza zakończenie postępowania w określonej sprawie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia z powodu jego niedopuszczalności lub bezprzedmiotowości.

W praktyce do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego może dojść np. w sytuacji, gdy po dogłębnym zbadaniu sprawy organ procesowy dojdzie do przekonania, iż zebrany materiał dowodowy nie pozwala na postawienie zarzutów określonej osobie, lub też czyn będący przedmiotem postępowania w rzeczywistości nie wyczerpuje znamion przestępstwa. Warto zauważyć, że katalog przesłanek umorzenia postępowania określa art. 17 § 1 k.p.k. – przy czym nie jest to katalog zamknięty, o oznacza że wskazane w nim przesłanki mają charakter przykładowy.

Postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia może wydać Prokurator albo Policja, przy czym decyzja Policji w tym zakresie wymaga zatwierdzenia przez Prokuratora, co wynika wprost z art. 305 § 3 k.p.k.

Jako osoba pokrzywdzona przestępstwem, warto abyś wiedział, iż decyzja organu procesowego w przedmiocie umorzenia śledztwa lub dochodzenia nie ma charakteru ostatecznego i podlega ona zaskarżeniu w drodze zażalenia, o czym stanowi art. 306 § 1 k.p.k.

Co istotne organ procesowy ma obowiązek poinformować Cię, jako pokrzywdzonego o umorzeniu postępowania doręczając Ci stosowne postanowienie wraz z pouczeniem o przysługujących Ci w związku z tym uprawieniach, w tym zwłaszcza prawie do złożenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie.

Termin do złożenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia wynosi 7 dni i liczony jest od od dnia doręczenia Ci postanowienia.

Zażalenie wnosi się do Sądu właściwego do rozpoznania sprawy w I instancji (zwykle będzie to Sąd Rejonowy, w którego okręgu popełniono przestępstwo). Zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym w orzecznictwie określenie „Sąd powołany do rozpoznania sprawy w I instancji” odnosi się do tego Sądu, który byłby dopiero w przyszłości właściwy do rozpoznania sprawy, gdyby sprawa wpłynęła do Sądu z aktem oskarżenia.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu okoliczność, iż zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania składa się za pośrednictwem Prokuratora, który wydał lub zatwierdził przedmiotowe postanowienie. W praktyce oznacza to, że zażalenie należy wysłać do właściwej Prokuratury, która zajmowała się sprawą, ze wskazaniem, iż jest ono kierowane do właściwego Sądu. Co istotne, Prokurator uznając, iż zażalenie jest zasadne może je uwzględnić, bez przekazywania sprawy Sądowi. W razie uznania, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, Prokurator obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie Sądowi wraz z aktami sprawy i wnioskiem zawierającym jego stanowisko co do zasadności zażalenia.

W zażaleniu na postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia należy wskazać na konkretne uchybienia popełnione przez organ procesowy, mogą to być np. zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie określonych dowodów lub wadliwa ocena zebranych dowodów.

Składając zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia pownieneś domagać się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że Sąd rozpoznający zażalenie może zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy bądź je uchylić, nie może go natomiast zmienić.

Na koniec warto zauważyć, iż w przypadku dwukrotnego wydania postanowienia o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia jako pokrzywdzony masz prawo– w myśl art. 330 § 2 k.p.k. – wnieść do sądu subsydiarny akt oskarżenia. Termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, zgodnie z art. 55 § 1 k.p.k. wynosi miesiąc od otrzymania postanowienia o umorzeniu postępowania. Z chwilą złożenia do Sądu subsydiarnego aktu oskarżenia stajesz się stroną postępowania i nabywasz uprawienia odpowiadające uprawieniom oskarżyciela publicznego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy osoba poszkodowana powinna aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym o przestępstwo popełnione przez lekarza?

W ostatnim czasie można zauważyć znaczący wzrost procesów karnych przeciwko lekarzom, którzy dopuścili się zaniedbań w związku z udzielaniem pomocy medycznej.

Niniejszy artykuł dotyczy problematyki istotnej z punktu widzenia osób pokrzywdzonych działaniem lekarzy, a mianowicie ma na celu rozważenie zasadności ich aktywnego uczestniczenia w toczącym się przeciwko lekarzowi procesie karnym.

Na wstępie warto zauważyć, że w polskim systemie prawnym nie ma szczegółowej regulacji w zakresie błędu w sztuce lekarskiej czy zaniedbań lekarskich. Dlatego też, w praktyce zachowania lekarzy naruszających swoje obowiązki w związku ze świadczoną pomocą medyczną kwalifikowane są w oparciu o ogólne przepisy dotyczące przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu.

Niewłaściwe działania lekarzy najczęściej kwalifikowane są w kategorii:

  • przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci z art. 155 k.k.;

  • przestępstwa spowodowania średniego i lekkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 k.k. ;

  • przestępstwa narażenia człowieka na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 160 k.k.;

  • przestępstwa nieudzielenia pomocy z art. 162 k.k.

W praktyce może pojawić się pytanie o to, czy jako osoba pokrzywdzona na skutek błędu medycznego kwalifikującego się w kategorii jednego ze wskazanych powyżej przestępstw, powinieneś brać aktywny udział w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko lekarzowi.

Co do zasady na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco. Trzeba bowiem mieć świadomość, iż mimo że niejednokrotnie aktywny udział pokrzywdzonego w procesie karnym może nie być dla niego łatwy (zarówno z aspektów osobistych związanych z negatywnymi przeżyciami emocjonalnymi jak i np. z uwagi na brak specjalistycznej wiedzy medycznej i prawniczej) to niewątpliwie niesie za sobą szereg korzyści, wśród których wskazać należy przede wszystkim na posiadanie realnego wpływu na przebieg postępowania.

Faktem jest, że w większości procesów prowadzonych przeciwko lekarzowi, który dopuścił się zaniedbań w związku z udzielaniem pomocy medycznej występować będzie oskarżyciel publiczny, tj. Prokurator (wyjątek może stanowić przykładowo spowodowanie lekkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 § 2 k.k. stanowiące przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego), który powinien dołożyć wszelkich starań do tego aby doprowadzić do pociągnięcia sprawcy przestępstwa do odpowiedzialności karnej, jednakże nie powinno ulegać wątpliwości iż osobisty „nadzór” pokrzywdzonego – jako osoby bezpośrednio zainteresowanej w sprawie – nad tokiem postępowania, daje większą gwarancję na to, że postępowanie to będzie prowadzone w sposób należyty i skuteczny.

Co istotne, Kodeks postępowania karnego przyznaje pokrzywdzonemu przestępstwem szereg uprawnień gwarantujących mu aktywny udział w każdym stadium postępowania.

W zakresie uprawień pokrzywdzonego wskazać należy przede wszystkim na prawo uzyskania informacji o toku postępowania. W ramach tego uprawienia pokrzywdzony może m.in. przeglądać akta sprawy i uzyskiwać z nich odpisy. Ponadto organ procesowy prowadzący postępowanie przygotowawcze ma obowiązek informowania pokrzywdzonego o podejmowanych czynnościach procesowych.

Co istotne, jak wynika z art. 317 k.p.k. pokrzywdzony ma prawo żądać dopuszczenia go do udziału w poszczególnych czynnościach postępowania przygotowawczego, w tym zwłaszcza do udziału w przesłuchaniu świadków. Warto przy tym zauważyć, iż organ prowadzący postępowanie może odmówić dopuszczenia pokrzywdzonego do udziału w czynnościach postępowania tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, ze względu na ważny interes prowadzonego postępowania.

Istotnym uprawnieniem pokrzywdzonego przestępstwem popełnionym przez lekarza jest – wynikające z art. 318 kp.k. – prawo udziału w przesłuchaniu biegłych, w tym także prawo do zapoznania się z wydaną przez nich opinią pisemną.

Zauważyć należy, iż w razie wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia bądź umorzeniu postępowania przygotowawczego, pokrzywdzony – zgodnie z treścią art. 306 § 1 pkt 1 k.p.k. – ma prawo zaskarżyć przedmiotową decyzję w drodze zażalenia. Co istotne, w przypadku dwukrotnego wydania postanowienia o umorzeniu postępowania bądź odmowie jego wszczęcia pokrzywdzony – w myśl art. 330 § 2 k.p.k. – może wnieść do sądu subsydiarny akt oskarżenia.

Będąc pokrzywdzonym przestępstwem, warto abyś miał na uwadze, iż chcąc mieć realny wpływ na przebieg postępowania na etapie sądowym, powinieneś przystąpić do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego (o ile sprawa nie trafiła do Sądu na skutek złożonego przez Ciebie subsydiarnego aktu oskarżenia). Trzeba bowiem zauważyć, iż w momencie przekazania sprawy do Sądu (tj. z chwilą skierowania aktu oskarżenia) pokrzywdzony traci status strony postępowania, a może go nabyć ponownie dopiero z chwilą zgłoszenia swojego udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego (tj. oskarżyciela występującego „obok” oskarżyciela publicznego-prokuratora).

Zgodnie z art. 53 k.p.k.: w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego”.

Warto przy tym zauważyć, że oskarżycielem posiłkowym może być nie tylko sam pokrzywdzony, ale także osoba wykonująca jego prawa. Osobą wykonującą prawa pokrzywdzonego jest np. rodzic małoletniego pokrzywdzonego.

Instytucję wstąpienia do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego reguluje art. 54 §1 k.p.k. w myśl którego: .jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego”.

Z powyższego wynika, iż pokrzywdzony nabywa status oskarżyciela posiłkowego z chwilą złożenia oświadczenia w tym przedmiocie, co może nastąpić najpóźniej do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, a więc do momentu odczytania aktu oskarżenia. Warto przy tym podkreślić, że art. 334 § 2 k.p.k. nakłada na prokuratora obowiązek pouczenia pokrzywdzonego w razie potrzeby (np. gdy działa on bez profesjonalnego pełnomocnika) o prawie do zgłoszenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego wraz z zawiadomieniem o przesłaniu aktu oskarżenia do Sądu.

Na uwagę zasługuje okoliczność, iż ustawa karna nie określa wprost formy złożenia oświadczenia o udziale w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy. Można więc wnioskować, że oświadczenie takie będzie można złożyć zarówno w formie pisemnej, jak i ustnie do protokołu.

Należy mieć na uwadze, że uzyskanie statusu oskarżyciela posiłkowego (a więc strony postępowania sądowego) niesie za sobą szereg uprawnień, które co istotne nie wygasają nawet w przypadku odstąpienia oskarżyciela publicznego od oskarżenia.

Jako oskarżyciel posiłkowy masz m.in. prawo do :

  • ustanowienia i korzystania z pomocy pełnomocnika;

  • zgłaszania wniosków dowodowych, np. o przesłuchanie świadków czy dołączenie do akt sprawy określonych dokumentów;

  • zadawania pytań oskarżonemu, świadkom, biegłym;

  • złożenia wniosku o orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody;

  • zapoznania się z aktami sprawy oraz wykonania ich fotokopii oraz kserokopii.

Podsumowując, należy stwierdzić jednoznacznie, iż będąc pokrzywdzonym przestępstwem popełnionym przez lekarza w ramach świadczonej przez niego pomocy medycznej, powinieneś uczestniczyć aktywnie w każdym stadium toczącego się postępowania karnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż Twoje zaangażowanie i osobiste uczestnictwo w podejmowanych w toku procesu czynnościach daje większą gwarancję na to że postępowanie karne będzie prowadzone w sposób należyty i możliwie skuteczny. Warto abyś miał przy tym na względzie, że chcąc mieć realny wpływ na przebieg procesu sądowego, powinieneś zgłosić swój udział w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, najpóźniej do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, tj. do momentu odczytania aktu oskarżenia przeciwko lekarzowi. Nabywając status oskarżyciela posiłkowego zyskujesz bowiem szeroki wachlarz uprawnień procesowych, dzięki którym możesz aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy niewykrycie choroby przez lekarza jest błędem medycznym?

Celem niniejszego artykułu jest rozważenie problematyki związanej z niewykryciem przez lekarza choroby pacjenta.

W praktyce może bowiem pojawić się wątpliwość, czy taka sytuacja może być zakwalifikowana w kategorii błędu medycznego, a co za tym idzie, czy zrodzi po stronie lekarza odpowiedzialność cywilną, karną lub dyscyplinarną.

Należy zauważyć, że pojęcie „błędu medycznego” nie zostało zdefiniowane przez ustawę, co powoduje szereg problemów interpretacyjnych. Warto mieć przy tym jednocześnie na uwadze, że w praktyce w stosunku do błędu medycznego stosuje się zamiennie takie terminy jak „błąd lekarski”, „błąd w sztuce lekarskiej”, „błąd w sztuce medycznej”, czy „zdarzenie medyczne”.

Z uwagi na brak definicji legalnej błędu medycznego, w tym zakresie zasadnym jest posiłkowanie się stanowiskiem wypracowanym przez doktrynę oraz orzecznictwo.

Zgodnie z definicją doktrynalną, za błąd medyczny uznaje się takie działania lub zaniechania lekarza, które są obiektywnie sprzeczne z powszechnie uznanymi zasadami aktualnej wiedzy i praktyki z zakresu medycyny i które prowadzą do wywołania negatywnych skutków w zakresie integralności cielesnej organizmu człowieka.

Podobne stanowisko w zakresie definicji błędu medycznego przyjmuje się na gruncie orzecznictwa. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 kwietnia 1955 r. błąd lekarski to „czynność (zaniechanie) lekarza w sferze diagnozy i terapii, niezgodna z nauką medyczną w zakresie dla lekarza dostępnym.” (zob. wyrok SN z dnia 1 kwietnia 1955 r., sygn. akt sygn. akt IV CR 39/54, OSNCK 1957/1/7).

Zauważyć należy, że z pojęciem błędu medycznego ściśle związany jest fakt, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej i z należytą starannością.

Na szczególną uwagę zasługuje okoliczność, iż w praktyce – biorąc pod uwagę kolejne etapy postępowania medycznego – wyróżnia się kilka kategorii błędów medycznych.

Przyjmuje się, że błąd medyczny może mieć charakter:

  • diagnostyczny;

  • terapeutyczny;

  • związany z rokowaniem.

Błąd diagnostyczny będzie miał miejsce wówczas, gdy lekarz naruszając obowiązujące go wskazania wiedzy medycznej, w sposób błędny rozpozna stan zdrowia pacjenta. Błąd diagnostyczny zazwyczaj przybiera formę wykrycia choroby innej niż ta, na którą faktycznie cierpi pacjent lub niewykrycia choroby.

Jako najczęstsze źródło błędu diagnostycznego wskazuje się pobieżne, niestaranne zbadanie pacjenta, zaniechanie przeprowadzenia specjalistycznych badań pomocnych do postawienia właściwej terapii, złą interpretację wyników badań jak również zaniechanie zebrania wywiadu lekarskiego.

Kolejnym etapem, po postawieniu diagnozy medycznej jest etap terapeutyczny. Pod pojęciem terapii należy rozumieć wszelkie czynności związane z postawioną diagnozą, m.in. podawanie leków, przeprowadzanie operacji. Błąd terapeutyczny wiązać będzie się zatem z niewłaściwym wykonaniem przez lekarza czynności leczniczych, np. podanie pacjentowi niewłaściwej dawki leków, kontynuowanie porodu siłami natury, pomimo wystąpienia bezwzględnych wskazań do dokonania cesarskiego cięcia.

Błąd rokowania polega na złym prognozowaniu stanu zdrowia pacjenta, które może prowadzić do pogłębieniu się konsekwencji dla poszkodowanego. Co istotne ta kategoria błędu dotyczy wyłącznie takich sytuacji, w których powstała szkoda.

Mając na uwadze powyższe, należy zatem jednoznacznie wskazać, iż ustalenie przez lekarza, że pacjent nie cierpi na żadną chorobę, podczas gdy w rzeczywistości pacjent jest chory, stanowi błąd medyczny o charakterze diagnostycznym. Oznacza to, że pacjent, u którego nie wykryto choroby, pomimo jej niewątpliwego wystąpienia, ma prawo domagać się od lekarza, który dopuścił się postawienia błędnej diagnozy stosownego odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W takiej sytuacji lekarza, niezależnie od odpowiedzialności cywilnej, może być także pociągnięty do odpowiedzialności karnej (np. z art. 156 k.k. w przypadku spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta) lub dyscyplinarnej.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jak pokrzywdzony może uczestniczyć w postępowaniu karnym przeciwko lekarzowi?

W ostatnim czasie można zauważyć znaczący wzrost procesów karnych przeciwko lekarzom, w związku z zaniedbaniami jakich dopuścili się oni w trakcie udzielania pomocy medycznej.

Należy wskazać, iż postępowania sądowe w których oskarżonymi są lekarze nie należą do łatwych. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż w tego rodzaju sprawach konieczny jest udział biegłych sądowych, co wiąże się automatycznie z długotrwałością postępowania.

Warto zauważyć, że w polskim systemie prawnym nie ma szczegółowej regulacji w zakresie błędu w sztuce lekarskiej czy zaniedbań lekarskich. Dlatego też, w praktyce zachowania lekarzy naruszających swoje obowiązki w związku ze świadczoną pomocą medyczną kwalifikowane są w oparciu o ogólne przepisy dotyczące przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu.

Niewłaściwe działania lekarzy najczęściej kwalifikowane są w kategorii przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci, narażenia na utratę życia lub zdrowia, nieudzielenia pomocy oraz spowodowania uszczerbku na zdrowiu (art. 156 k.k. ciężki uszczerbek na zdrowiu i art. 157 k.k. średni i lekki uszczerbek na zdrowiu).

Celem niniejszego artykułu jest omówienie kwestii istotnej z punktu widzenia pokrzywdzonego pacjenta, a mianowicie procedury udziału pokrzywdzonego w postępowaniu karnym przeciwko lekarzowi.

Należy wskazać, że pojęcie pokrzywdzonego zostało wprost zdefiniowane przez ustawę karną. Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.k.,: „Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo”.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że w procesie karnym przeciwko lekarzowi pokrzywdzonym będzie pacjent (lub w przypadku jego śmierci osoba wykonująca prawa pokrzywdzonego np. członek rodziny zmarłego pacjenta), którego życie lub zdrowie na skutek działań lekarza zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone.

Podkreślenia wymaga okoliczność, iż pokrzywdzony pacjent ma możliwość czynnego udziału w procesie przeciwko lekarzowi, na każdym jego etapie.

Przede wszystkim wskazać należy, iż pokrzywdzony ma możliwość zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu na jego szkodę przestępstwa lub wnieść wniosek o ściganie sprawcy przestępstwa.

Jak wynika z art. 299 § 1 k.p.k.: „W postępowaniu przygotowawczym pokrzywdzony i podejrzany są stronami”.

Posiadanie statusu strony postępowania przygotowawczego wiąże się dla pokrzywdzonego z szeregiem uprawień.

W zakresie uprawień pokrzywdzonego wskazać należy przede wszystkim na prawo uzyskania informacji o toku postępowania. W ramach tego uprawienia pokrzywdzony może m.in. przeglądać akta sprawy i uzyskiwać z nich odpisy. Ponadto organ procesowy prowadzący postępowanie przygotowawcze ma obowiązek informowania pokrzywdzonego o podejmowanych czynnościach procesowych.

Co istotne, jak wynika z art. 317 k.p.k. pokrzywdzony ma prawo żądać dopuszczenia go do udziału w poszczególnych czynnościach postępowania przygotowawczego, w tym zwłaszcza do udziału w przesłuchaniu świadków. Warto przy tym zauważyć, iż organ prowadzący postępowanie może odmówić dopuszczenia pokrzywdzonego do udziału w czynnościach postępowania tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, ze względu na ważny interes prowadzonego postępowania.

Istotnym uprawnieniem pokrzywdzonego przestępstwem popełnionym przez lekarza jest – wynikające z art. 318 kp.k. – prawo udziału w przesłuchaniu biegłych, w tym także prawo do zapoznania się z wydaną przez nich opinią pisemną.

Zauważyć należy, iż w razie wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, pokrzywdzony – zgodnie z treścią art. 306 § 1 pkt 1 k.p.k. – ma prawo zaskarżyć przedmiotową decyzję w drodze zażalenia. Co istotne, w przypadku dwukrotnego wydania postanowienia o umorzeniu postępowania bądź odmowie jego wszczęcia pokrzywdzony – w myśl art. 330 § 2 k.p.k. – może wnieść do sądu subsydiarny akt oskarżenia.

Będąc pokrzywdzonym przestępstwem, warto abyś miał na uwadze, iż chcąc mieć realny wpływ na przebieg postępowania na etapie sądowym, powinieneś przystąpić do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego (o ile sprawa nie trafiła do Sądu na skutek złożonego przez Ciebie subsydiarnego aktu oskarżenia). Trzeba bowiem zauważyć, iż w momencie przekazania sprawy do Sądu (tj. z chwilą skierowania aktu oskarżenia) pokrzywdzony traci status strony postępowania, a może go nabyć ponownie dopiero z chwilą zgłoszenia swojego udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego (tj. oskarżyciela występującego „obok” oskarżyciela publicznego-prokuratora).

Zgodnie z art. 53 k.p.k.: w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego”.

Warto przy tym zauważyć, że oskarżycielem posiłkowym może być nie tylko sam pokrzywdzony, ale także osoba wykonująca jego prawa. Osobą wykonującą prawa pokrzywdzonego jest np. rodzic małoletniego pokrzywdzonego.

Instytucję wstąpienia do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego reguluje art. 54 §1 k.p.k. w myśl którego: jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego”.

Z powyższego wynika, iż pokrzywdzony nabywa status oskarżyciela posiłkowego z chwilą złożenia oświadczenia w tym przedmiocie, co może nastąpić najpóźniej do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, a więc do momentu odczytania aktu oskarżenia. Warto przy tym podkreślić, że art. 334 § 2 k.p.k. nakłada na prokuratora obowiązek pouczenia pokrzywdzonego w razie potrzeby (np. gdy działa on bez profesjonalnego pełnomocnika) o prawie do zgłoszenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego wraz z zawiadomieniem o przesłaniu aktu oskarżenia do Sądu.

Na uwagę zasługuje okoliczność, iż ustawa karna nie określa wprost formy złożenia oświadczenia o udziale w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy. Można więc wnioskować, że oświadczenie takie będzie można złożyć zarówno w formie pisemnej, jak i ustnie do protokołu.

Należy mieć na uwadze, że uzyskanie statusu oskarżyciela posiłkowego (a więc strony postępowania sądowego) niesie za sobą szereg uprawnień, które co istotne nie wygasają nawet w przypadku odstąpienia oskarżyciela publicznego od oskarżenia.

Jako oskarżyciel posiłkowy masz m.in. prawo do :

  • ustanowienia i korzystania z pomocy pełnomocnika;

  • zgłaszania wniosków dowodowych, np. o przesłuchanie świadków czy dołączenie do akt sprawy określonych dokumentów;

  • zadawania pytań oskarżonemu, świadkom, biegłym;

  • złożenia wniosku o orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody;

  • zapoznania się z aktami sprawy oraz wykonania ich fotokopii oraz kserokopii.

Podsumowując, należy zauważyć, iż będąc pokrzywdzonym przestępstwem popełnionym przez lekarza w ramach świadczonej przez niego pomocy medycznej, masz prawo do aktywnego udziału w każdym etapie prowadzonego przeciwko lekarzowi postępowania karnego. Warto jednak abyś pamiętał, że chcąc mieć realny wpływ na przebieg procesu sądowego, powinieneś zgłosić swój udział w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, najpóźniej do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, tj. do momentu odczytania aktu oskarżenia przeciwko lekarzowi. Nabywając status oskarżyciela posiłkowego zyskujesz bowiem szeroki wachlarz uprawnień procesowych, dzięki którym możesz aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Odwołanie od orzeczenia wydanego przez Wojewódzką Komisję ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych – kto jest organem II instancji dla wojewódzkich komisji?

Należy zauważyć, że pacjent, który wskutek świadczonej mu przez szpital pomocy medycznej doznał uszczerbku na zdrowiu ma zasadniczo dwie drogi dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tego tytułu. Są to odpowiednio:

  1. wniesienie pozwu o odszkodowanie do sądu cywilnego,

    lub

  2. złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego do właściwej Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych.

Na uwagę zasługuje fakt, że wojewódzkie komisje orzekają wyłącznie w stosunku do zdarzeń medycznych, które miały miejsce po 1 stycznia 2012 r., w przypadku zdarzeń medycznych do których doszło przed tą datą odszkodowań dochodzi się w postępowaniu sądowym. Wskazane ograniczenie czasowe, wynika z faktu, iż Wojewódzkie Komisje ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych zostały utworzone na mocy Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 r.

Zgodnie z art. 67 i) ust. 1 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, postępowanie przed wojewódzką komisją ma na celu ustalenie, czy zdarzenie, którego następstwem była szkoda majątkowa lub niemajątkowa poniesiona przez pacjenta, stanowiło zdarzenie medyczne.

Komisja orzeka w składach 4 – osobowych. Orzeczenie komisji zapada większością co najmniej 3/4 głosów w obecności wszystkich członków komisji.

Wojewódzka Komisja ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych wydaje jedno z dwóch rodzajów orzeczeń:

  1. o zdarzeniu medycznym,

    lub

  2. o braku zdarzenia medycznego.

W terminie 7 dni od dnia wydania orzeczenia sporządza się jego uzasadnienie, które następnie wraz z orzeczeniem doręcza się:

1) podmiotowi składającemu wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego,

2) kierownikowi podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz jego ubezpieczycielowi.

W tym miejscu, może pojawić się pytanie o to, jak odwołać się od orzeczenia komisji, w przypadku, gdy uzna ona, że w danej sprawie nie wystąpiło zdarzenie medyczne.

Zauważyć należy, że przepisy Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, przewidują dość niestandardową ścieżkę odwoławczą od orzeczeń komisji. Trzeba bowiem podkreślić, że od rozstrzygnięć komisji nie przysługuje “odwołanie” do innego organu wyższego rzędu.

Nie oznacza to jednak, że orzeczenia komisji są ostateczne i poszkodowanemu pacjentowi nie przysługuje żaden instrument prawny zmierzający do ewentualnej zmiany orzeczenia.

Zgodnie bowiem z art. 67 j) ust. 7 powoływanej ustawy, podmiot składający wniosek, kierownik podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz jego ubezpieczyciel mają prawo złożenia do wojewódzkiej komisji umotywowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia im orzeczenia wraz z uzasadnieniem.

W przypadku wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu przez komisję, jednakże już w innym czteroosobowym składzie.

Wskazać w tym miejscu należy, iż choć przepisy omawianej ustawy nie mówią o tym wprost, w praktyce przyjmuje się, że dla „zwiększenia swoich szans” wnioskujący o ponowne rozpoznanie sprawy, powinien we wniosku powołać konkretne zarzuty wskazujące na błędność pierwotnego orzeczenia komisji. Chodzi tutaj o zarzuty o charakterze prawnym, np. dotyczące nierozpatrzenia przez komisję całego materiału dowodowego, albo wskazujące na uchybienia uzasadnienia orzeczenia.

Jak wynika z art. 67 k) ust 8 cytowanej ustawy, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wojewódzka komisja rozpatruje w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Przy czym, przy rozpatrywaniu tego wniosku nie może uczestniczyć członek składu orzekającego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.

Wskazać należy, że co do zasady, komisja w ramach ponownego rozpoznania sprawy nie powtarza postępowania dowodowego, chyba że uzna to za niezbędne.

Komisja po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydaje na nowo jedno z dwóch orzeczeń tj. o zaistnieniu lub braku zaistnienia zdarzenia medycznego. Treść tego orzeczenia zastępuje orzeczenie wydane przy pierwszym rozpatrzeniu sprawy.

Warto w tym miejscu zauważyć, iż postępowanie przed Wojewódzką Komisją ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jest procedurą całkowiście odrębną od postępowania sądowego. Oznacza to, że w przypadku wydania przez komisję ponownego orzeczenia o braku zdarzenia medycznego, poszkodowany pacjent ma prawo dochodzenia swoich praw przed sądem, składając pozew o odszkodowanie z tytułu szkody jaką poniósł na skutek zdarzenia medycznego.

Podsumowując, należy mieć na uwadze, iż od orzeczeń Wojewódzkich Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych nie przysługuje standardowe odwołanie do organu wyższego rzędu. Podmiot (pacjent, szpital, ubezpieczyciel) niezadowolony z rozstrzygnięcia komisji ma jednak prawo złożyć w terminie 14 dni od doręczenia mu orzeczenia wraz z uzasadnieniem, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownego rozpoznania sprawy dokonuje w takim wypadku ten sam organ – tj. wojewódzka komisja, tyle że w innym czteroosobowym składzie.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jest wiążące dla placówki medycznej?

Jak zostało wskazane w artykule: Czy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jest wiążące dla ubezpieczyciela placówki medycznej? orzeczenia wydawane przez Wojewódzką Komisję ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych o zaistnieniu zdarzenia medycznego są wiążące dla ubezpieczyciela szpitala. Oznacza to, że wydanie takiego orzeczenia rodzi po stronie ubezpieczyciela placówki medycznej obowiązek przedstawienia poszkodowanemu pacjentowi propozycji co do wysokości odszkodowania za doznaną przez niego szkodę i krzywdę.

Może jednak zdarzyć się tak, że placówka medyczna w momencie, gdy doszło do zdarzenia medycznego, wskutek którego pacjent doznał szkody, nie posiadała ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że do dnia 1 stycznia 2016 r. zawarcie przez podmiot prowadzący szpital umowy ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych było nieobowiązkowe i zależało wyłącznie od decyzji danej placówki medycznej.

W dniu 1 stycznia 2016 r. wprowadzono w życie przepis art. 17 ust. 1 pkt 4b Ustawy o działalności leczniczej, nakładający na podmiot leczniczy prowadzący szpital obowiązek zawrcia umowy ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w ustawie o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta. W związku z powyższym dopiero od dnia 1 stycznia 2016 r. obowiązuje ustawowy przymus zawarcia przez podmiot prowadzący szpital ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych.

Należy zauważyć, iż brak ubezpieczenia po stronie placówki medycznej w chwili, gdy doszło do zdarzenia medycznego nie ma żadnego wpływu na skuteczność dochodzenia roszczeń z tytułu doznanej przez pacjenta szkody. W takiej bowiem sytuacji podmiot leczniczy prowadzący szpital ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na takich samych zasadach jak ubezpieczyciel.

Oznacza to, że placówka medyczna w której doszło do zdarzenia medycznego, – analogicznie do zasad dotyczących ubezpieczyciela, określonych w art. 67 k Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r.o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pajenta (dalej u.o.p.p.) – związana jest orzeczeniem o zaistnieniu zdarzenia medycznego, wydanym przez Wojewódzką Komisję ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych.

W praktyce oznacza to, że wydanie przez wojewódzką komisję orzeczenia o wystąpieniu zdarzenia medycznego, rodzi po stronie placówki medycznej na terenie której doszło to przedmiotowego zdarzenia, obowiązek złożenia poszkodowanemu pacjentowi propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu doznanej przez niego wskutek zdarzenia medycznego szkody.

Należy zauważyć, że kwota zaproponowana przez szpital nie musi odpowiadać kwocie wskazanej przez poszkodowanego we wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego (oznaczenie żądanej przez wnioskującego kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia jest elementem obligatoryjnym wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego).

Powyższe nie oznacza jednak, że placówka medyczna może w sposób całkowicie dowolny kształtować propozycję wypłaty odszkodowania.

Ramy w tym zakresie wyznacza bowiem art. 67 k ust. 7 u.o.p.p., zgodnie z którym,: „Maksymalna wysokość świadczenia (odszkodowania i zadośćuczynienia) z tytułu jednego zdarzenia medycznego w odniesieniu do jednego pacjenta w przypadku:

1) zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta – wynosi 100 000 zł;

2) śmierci pacjenta – wynosi 300 000 zł.“

Po otrzymaniu od placówki medycznej propozycji odpowiedniego odszkodowania i zadośćuczynienia, poszkodowany musi zadecydować czy kwota ta jest dla niego satysfakcjonująca czy też nie, składając – w terminie 7 dni od dnia otrzymania propozycji – oświadczenie o przyjęciu bądź odrzuceniu przedmiotowej propozycji. Warto przy tym dodać, iż zarówno oświadczenie podmiotu leczniczego prowadzącego szpital, jak i poszkodowanego składane jest za pośrednictwem wojewódzkiej komisji.

Zgodnie z art. 67 k) ust. 8 u.o.p.p., propozycja placówki medycznej, przyjęta przez poszkodowanego, stanowi tytuł wykonawczy.

Powyższe oznacza, że w przypadku zaniechania przez szpital wypłaty na rzecz poszkodowanego zadeklarowanej kwoty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, poszkodowany może zainicjować postępowanie egzekucyjne, celem przymusowego dochodzenia swoich roszczeń.

Podsumowując, należy wskazać, że ostateczne orzeczenia Wojewódzkich Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych (tj. takie, co do których nie złożono wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, bądź wydane na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy przez inny skład komisji) stwierdzające zaistnienie zdarzenia medycznego, wiążą placówkę medyczną – nieposiadającą umowy ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych – na takich samych zasadach jak ubezpieczyciela. Oznacza to, że placówka medyczna ma obowiązek przedstawić poszkodowanemu propozycję kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia tytułem doznanej w wyniku zdarzenia medycznego szkody.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Czy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jest wiążące dla ubezpieczyciela placówki medycznej?

Celem niniejszego artykułu jest omówienie problematyki związanej ze skutecznością orzeczeń wydawanych przez Wojewódzkie Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w przedmiocie zaistnienia lub braku zdarzenia medycznego.

Może bowiem pojawić się wątpliwość, czy w przypadku wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w zakresie zdarzenia medycznego, ubezpieczyciel placówki medycznej na skutek działania której doszło do wystąpienia zdarzenia medycznego powodującego szkodę po stronie pajenta, może uchylić się od swojej odpowiedzialności nie uznając przedmiotowego rozstrzynięcia.

W zakresie poruszanej problematyki, kluczowe znaczenie ma treść art. 67 k) Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Zgodnie bowiem z zacytowanym przepisem ubezpieczyciel jest związany orzeczeniem wojewódzkiej komisji.

Co należy rozumieć pod pojęciem związania ubezpieczyciela rozstrzygnięciem wydanym przez komisję?

W praktyce oznacza to, że w przypadku korzystnego dla poszkodowanego ostatecznego orzeczenia wojewódzkiej komisji (tj. o zaistnieniu zdarzenia medycznego) ubezpieczyciel ma obowiązek złożyć poszkodowanemu propozycję odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu doznanej przez niego wskutek zdarzenia medycznego szkody.

Na uwagę zasługuje w tym miejscu okoliczność, iż kwota zaproponowana przez ubezpieczyciela nie musi odpowiadać kwocie wskazanej przez poszkodowanego we wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego (warto przy tym wskazać, że oznaczenie żądanej przez wnioskującego kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia jest elementem obligatoryjnym wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego).

Powyższe nie oznacza jednak, że ubezpieczyciel ma całkowitą dowolność w kształtowaniu propozycji wypłaty odszkodowania.

Ramy w tym zakresie wyznacza bowiem art. 67 k ust. 7 powoływanej ustawy, który stanowi, iż: „Maksymalna wysokość świadczenia (odszkodowania i zadośćuczynienia) z tytułu jednego zdarzenia medycznego w odniesieniu do jednego pacjenta w przypadku:

1) zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta – wynosi 100 000 zł;

2) śmierci pacjenta – wynosi 300 000 zł.“

Po otrzymaniu od ubezpieczyciela placówki medycznej propozycji odpowiedniego odszkodowania i zadośćuczynienia, poszkodowany musi zadecydować czy kwota ta jest dla niego satysfakcjonująca czy też nie, składając – w terminie 7 dni od dnia otrzymania propozycji – oświadczenie o przyjęciu bądź odrzuceniu przedmiotowej propozycji. Warto przy tym dodać, iż zarówno oświadczenie ubezpieczyciela jak i poszkodowanego składane jest za pośrednictwem wojewódzkiej komisji.

Zgodnie z art. 67 k ust. 8 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, propozycja ubezpieczyciela, przyjęta przez poszkodowanego, stanowi tytuł wykonawczy.

Powyższe oznacza, że w przypadku zaniechania przez ubezpieczyciela wypłaty na rzecz poszkodowanego zadeklarowanej kwoty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, poszkodowany może zainicjować postępowanie egzekucyjne, celem przymusowego dochodzenia swoich roszczeń.

Podsumowując, należy zauważyć, iż ostateczne orzeczenia Wojewódzkich Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych (tj. takie, co do których nie złożono wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, bądź wydane na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy przez inny skład komisji) stwierdzające zaistnienie zdarzenia medycznego są wiążące dla ubezpieczyciela placówki medycznej, której działanie spowodowało szkodę po stronie pacjenta. Oznacza to, że ubezpieczyciel ma obowiązek przedstawić poszkodowanemu propozycję kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia tytułem doznanej w wyniku zdarzenia medycznego szkody.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz